,,SONKA. OSTATNIA ŻONA JAGIEŁŁY"-DOROTA PAJĄK-PUDA

Źródło

Często sięgam po książki historyczne, więc kiedy zobaczyłam w nowościach wydawniczych MG powieść ,,Sonka. Ostatnia żona Jagiełły" Doroty Pająk-Pudy postanowiłam sprawdzić jak autorka przedstawiła Zofię Holszańską. 

Dorota Pająk-Puda jest bibliotekarką i docentem mniemanologii nadużywanej. Uwielbia psy, koty i wawelską Kurzą Stopkę. Jak podaje w notce bibliograficznej jest uzależniona od  immunosupresji, młodzieży i polskiej literatury. Kocha kino i poranne czytanie w łóżku, kiedy Wrocław jeszcze śpi. Jest autorką książki o Elżbiecie Rakuszance pt. ,,Matka Jagiellonów".

Zofia (Sonka) Holszańska była czwartą żoną Władysława II Jagiełły. Jej krewnym był wielki książę litewski Witold. Po śmierci ojca Sonka wychowywała się na Rusi na dworze swojego wuja Semena Dymitrowicza Druckiego. W 1422 roku w Nowogródku poślubiła Władysława Jagiełłę i przeszła z prawosławia na katolicyzm. Została ochrzczona i otrzymała imię Zofia. W dniu ślubu Sonka miała około siedemnastu lat, a Jagiełło około siedemdziesięciu jeden i wciąż liczył, że doczeka się męskiego potomka. W 1424 roku Zofia urodziła mu syna Władysława, a później jeszcze dwóch synów. Początkowo była wyobcowana na polskim dworze, wszystko było dla niej obce, ponure, wyniosłe i srogie. Miała pod dostatkiem sukni, czepków, delikatnej bielizny, świec, pięknie malowanych skrzyń, ale czuła się obco i tęskniła za domem rodzinnym. Cóż z tego, skoro dni były takie nudne...Wstawaj, kiedy noc prawie jeszcze, jedz, kiedyś niegłodna, siedź, kiedy chcesz biegać, módl się, kiedyś się już modliła, milcz, kiedy chcesz pytać, mów, kiedy milczeć wolisz, wstań, siedź, patrz, nie patrz, módl się, śpij. ,,Panie Boże, zabierz mnie do domu, do Drucka"-o to jedno modliłam się od pierwszych dni przed cierpiącym drewnianym Chrystusem. Z czasem zadomowiła się na polskim dworze, wzrosły jej wpływy w polityce,  zaczęła finansować Akademię Krakowską i poleciła przetłumaczyć na język polski Biblię. 

Podobało mi się, że autorka wydarzenia przedstawiła w pierwszoosobowej narracji, bo dzięki temu mogłam lepiej poznać poglądy, odczucia i emocje Zofii towarzyszące jej podczas kolejnych etapów życia. Z naiwnej, ckliwej dziewczyny pod wpływem przeżytych lat i zdobytego doświadczenia przemieniła się na Wawelu w dojrzałą kobietę. Autorka skupiła się na podstawowych faktach z życia Zofii i zaprezentowała je jak kadry filmowe. Jeden fragment za drugim, jedna emocja za drugą... Moim zdaniem jest to ciekawy zabieg, bo książka zyskuje na lekkości i bardzo dobrze się ją czyta. Zasygnalizowane są najważniejsze fakty, z życia królowej, a jeśli ktoś chce poznać szczegóły historyczne, to powinien sięgnąć po poważne opracowania historyczne. Powieść Doroty Pająk-Pudy ma przynieść rozrywkę z historią w tle i w takiej formie sprawdza się bardzo dobrze.

Książkę jak najbardziej polecam na jesienny wieczór:)

Tytuł:  Sonka. Ostatnia żona Jagiełły

Autor: Dorota Pająk-Puda

Wydawnictwo: Wydawnictwo MG

Kategoria: powieść historyczna

Data wydania: 2020-09-30

Liczba stron: 336

ISBN: 9788377796504

Cytaty: str. 20

,,BIBLIOTEKARKA Z AUSCHWITZ"-ANTONIO G. ITURBE-RECENZJA PRZEDREMIEROWA

Źródło

Jest 1944 rok. W obozie zagłady Auschwitz-Birkenau w bloku 31 przebywa pięćset dzieci wraz z grupą więniów pełniących funkcję ich opiekunów. Pomimo surowej kontroli i wbrew zakazowi funkcjonuje tam biblioteka, która liczy osiem rozlatujacych się tomów. Ich strażniczką jest czternastoletnia dziewczynka Dita Kraus, która każdego dnia naraża swoje życie podczas rewizji baraku, by ona i inne dzieci mogły się z nich uczyć. Stare książki mogą doprowadzić ją do komory gazowej, więc pod koniec dnia wraz z innymi skarbami, takimi jak lekarstwa czy okruchy jedzenia ukrywa je w coraz to innym miejscu.

Pisarz i dziennikarz hiszpański, Antonio G. Iturbe zaiteresował się tematem bloku rodzinnego w obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau i nawiązał kontakt z Ditą Kraus, która przeżyła pobyt w tym obozie. Jej przeżycia oraz wiadomości z innych źródeł posłużyły pisarzowi do napisania ,,Bibliotekarki z Auschwitz", która zawiera wsomnienia Dity uzupełnione bogatą wyobraźnią autora.

Antonio G. Iturbe w przejmujący sposób przedstawia obozowe życie. Dita została wywieziona z Pragi do getta w Terezinie, skad po roku trafiła do Auschwitz. Tam w bloku 31 spotkała Alfreda Hirscha, który kiedyś w wolnym kraju organizował zajęcia sportowe dla młodzieży, a w obozie, gdzie życie ludzkie zupełnie się nie liczyło stworzył tajną szkołę. Każdy nowo przybyły więzień dostawał radę: najważniejsze to przeżyć. Przeżyć godzinę, dwie, aż nazbiera się jeden dzień, potem kolejny, tydzień... Nigdy nie robić wielkich planów, a czasownik żyć odmieniać przede wszystkim w czasie teraźniejszym. Dni spędzane w szkole, na grze w klasy czy chowanego z koleżankami coraz bardziej zacierały się w pamięci Dity. Pewnego dnia wrota jej dzieciństwa zatrzasnęły się i 15 marca 1939 roku obudziła się w innej Pradze. Łomot przejeżdżających motorów z niemieckimi żołnierzami w skórzanych kurtkach i nowych błyszczących hełmach ogłuszył wszystkich mieszkańców. Nie grała orkiestra, nikt się nie śmiał, nie komentował głośno, nie pogwizdywał... Była to niema parada, a w powietrzu zawisł strach. Dita w tym dniu porzuciła dzieciństwo i zaczęła się bać ludzi. Piękne wspomnienia z dzieciństwa ulatywały z każdym kolejnym miesiącem w obozie i tylko czasem, gdy zamknęła oczy znów czuła zapach czulentu z kurczaka i pasty jajecznej z orzechami. Coraz mniej pamiętała ze świata przed wojną. Tkwiła w obozowej rzeczywistości, chowała  pod ubraniem książki i starała się nie myśleć o wszechpanującym strachu, głodzie i przerażających doświadczeniach doktora Mengele. Nie miała już dzieciństwa, nie miała radości, nie miała pokoju...

Po co uczyć dzieci przyrody i wbijać do głowy tabliczkę mnożenia, jeśli niewiele dalej kominy wypuszczają dym z palonych ciał? Jak można uczyć dzieci w okrutnym obozie zagłady, gdzie wszystko jest zakazane? Czy kilka starych książek może być skarbem? Po co narażać życie i łamać zakazy? Pytań podczas tej lektury pojawia się bardzo dużo i nie można przejść obojętnie nad tym, co opisuje Iturbe. Poruszająca powieść o odwadze, nadziei i pokonywaniu słabości, którą powinniście przeczytać.

Premiera 26 lutego 2020 roku

Tytuł: Bibliotekarka z Auschwitz
Autor: Antonio G. Iturbe
Kategoria: literatura piękna
Tytuł oryginału: La bibliotecaria de Auschwitz
Data wydania: 2020-02-26
ISBN: 9788308070062
Tłumacz: Marta Szafrańska-Brandt
Wydawnictwo: Wydawnictwo Literackie
Cytaty: str. 22

,,MARIA FIODOROWNA. PAMIĘTNIK CARYCY"-CHRISTOPHER W. GORTNER

Źródło

Amerykański pisarz hiszpańskiego pochodzenia Christopher W. Gortner napisał wiele ciekawych powieści historycznych m.in.: ,,Ostatnia królowa", ,,Wyznania Katarzyny Medycejskiej", ,,Sekret Tudorów. Kroniki nadwornego szpiega Elżbiety I, ,,Przysięga królowej. Historia Izabeli Kastylijskiej", ,,Spisek Tudorów", ,,Potomek Tudorów". Ostatnio miałam okazję przeczytać powieść autora poświęconą Marii Zofii Fryderyce Dagmarze, duńskiej księżniczce wydanej za rosyjskiego następcę tronu, późniejszego Aleksandra III-,,Maria Fiodorowna. Pamiętnik carycy".

Maria Zofia Fryderyka Dagmara Glücksburg, księżniczka Danii urodziła się 26 listopada 1847 roku w Kopenhadze. Jej ojcem był król Danii Chrystian IX, a matką Luiza Heska. Od najmłodszych lat uważana była za wielką piękność. Zaręczyła się z carewiczem Mikołajem. Jednak jej niedoszły mąż zmarł na gruźlicę. Wyszła wtedy za brata zmarłego carewicza, przyszłego Aleksandra III. Przeszła na prawosławie i przyjęła imię Maria Fiodorowna. Małżeństwo Marii i Aleksandra okazało się udane. Maria choć nie zajmowała się polityką, to starała się łagodzić despotyzm męża i interweniować w różnych sprawach. Faworyzowała swoich synów Mikołaja i Michała, ale z córkami obchodziła się gorzej. Nie była też w najlepszych stosunkach z synową Aleksandrą Fiodorowną, do której nie czuła sympatii i uważała, że nie ma ona żadnych predyspozycji do pełnienia roli carowej. Po śmierci męża w 1894 roku i wstąpieniu na tron Mikołaja II nie chciała pogodzić się z rolą cesarzowej wdowy. Po obaleniu caratu w 1917 roku schroniła się na Krymie, po czym wyemigrowała do Wielkiej Brytanii. Rząd siostrzeńca, Jerzego V, odmówił jej azylu, więc w 1919 roku powróciła do Danii, gdzie osiadła w pałacyku Hvidøre pod Kopenhagą.

Bardzo podobało mi się jak autor przedstawił kolejne etapy życia carycy i jej dojrzewanie do roli żony, matki i władczyni potężnego kraju. Maria wychowała się w żółtym pałacyku w Kopenhadze, gdzie cuchnęło stęchlizną, a kanapy przykrywano szalami, żeby nie było widać końskiego włosia wystającego z dziur w przetartym obiciu. Na ścianach wisiały oprawione w ramki akwarelki jej i siostry Alix. Jej życie zmieniło się diametralnie, gdy ojciec został następcą tronu. Mały rodzinny pałacyk, gdzie dorastała wraz z pięciorgiem rodzeństwa przestał być jej miejscem na ziemi, a najważniejsza stała się przyszłość. Po wejściu do rodziny Romanowów została otoczona drogimi kosztownościami, mieszkała w pałacach, gdzie na ścianach wisiały kolekcje dzieł sztuki najlepszych mistrzów. Gortner nie przedstawił tylko romantycznego, wyidealizowanego świata rodziny carskiej, ale pokazał, że żyjąc w niewyobrażalnym przepychu mieli oni także swoje smutki i radości, wielkie i małe tragedie, a także byli bezbronni jak inni ludzie. Maria tak jak wszyscy, nie była człowiekiem nieomylnym, ale przetrwała dzięki życiowej energii, odporności i szczęściu. 

Życie Marii Fiodorowny zostało przedstawione w formie zbeletryzowanej, ale można dostrzec dbałość autora o zachowanie szczegółów historycznych i staranność w odtwarzaniu poszczególnych postaci. Autor wprowadził pewne niewielkie zmiany, aby uprościć narrację i uniknąć dłużyzn, ale pewna swoboda w faktach i datach jest niewielka. 

,,Maria Fiodorowna. Pamiętnik carycy" to piękna, zbeletryzowana powieść o  dzielnej, mądrej i odpornej na przeciwności losu kobiecie, która w swojej epoce, nie bez powodu, była powszechnie podziwiana. Według mnie jest to historia warta poznania:)

WPISY POWIĄZANE:
,,Marlena. Błękitny anioł w garniturze"-Christopher W. Gortner

Książkę można kupić w księgarni booktime 

Tytuł: Maria Fiodorowna. Pamiętnik carycy
Autor: Christopher W. Gortner
Tłumaczenie: Hanna Hessenmuler
Wydawnictwo: HarperCollins Polska
Tytuł oryginału: The Romanov Empress. A Novel of Tsarina Maria Feodorovna
Data wydania: 20 marca 2019
ISBN: 9788327637734
Liczba stron: 608
Słowa kluczowe: Romanowowie
Kategoria: literatura piękna