,,KASPERL I MARGIT"-MACIEJ PŁAZA

Kasperl i Margit to monumentalna, wielowymiarowa opowieść, która zachwyca rozmachem, językiem i niezwykłą atmosferą. Macieja Płazę–prozaika i tłumacza, autora powieści Skoruń, Golem, Robinson w Bolechowie poznałam po raz pierwszy literacko poprzez przekład powieści H.P. Lovecrafta Zgroza w Dunwich. Później dowiedziałam się, że prozaik był wielokrotnie wyróżniany za swoją twórczość, m.in. Nagrodą Literacką Gdynia, Nagrodą Fundacji im. Kościelskich i Literacką Nagrodą Europy Środkowej Angelus, był także dwukrotnym finalistą Nagrody Literackiej Nike.

Najnowsza książka Macieja Płazy Kasperl i Margit to książka niezwykła—balansująca między baśnią, horrorem ludowym a filozoficzną przypowieścią o samotności i pamięci. Akcja powieści rozpoczyna się w 1903 roku w Poznaniu. Wśród miejskiej biedoty przychodzi na świat Kasperl—analfabeta obdarzony niezwykłym słuchem muzycznym i talentem do pakowania się w kłopoty. Jego znakiem rozpoznawczym stają się akordeon i uliczny śpiew. Po drugiej stronie miasta dorasta dziewczynka z bogatej rodziny, która po obejrzeniu teatralnego spektaklu postanawia zostać aktorką. Z czasem przybiera imię Margit i wyrasta na gwiazdę berlińskiej sceny. 

Tytułowi bohaterowie są postaciami zagubionymi, naznaczonymi losem, próbującymi odnaleźć sens w rzeczywistości przesyconej cierpieniem i tajemnicą. Płaza buduje historię rozpiętą na trzy dekady, prowadząc czytelnika przez okres ogromnych przemian społecznych i politycznych. Wielka wojna, powstanie wielkopolskie, narodziny nazizmu, rozwój popkultury i nowoczesności—wszystko to tworzy monumentalne tło dla losów bohaterów. Autor buduje atmosferę, w której ważniejsze od wydarzeń stają się emocje, obrazy i ukryte znaczenia. 

Język powieści jest wspaniały i wymagający-taki jak lubię najbardziej. Płaza pisze niezwykle plastycznie, momentami wręcz poetycko. Opisy Poznania, Berlina, Salzburga działają na wszystkie zmysły i ma się wrażenie, że wiruje się pośród meloników, fraków, korali i słucha opowiastek szeptanych na ulicach; że czuje się krople deszczu znad Warty, Gąsawki i Sprewy; słyszy się klaksony automobili i takty klarnetowo-skrzypcowe ulatujące z otwartych okien. Autor mistrzowsko stylizuje narrację na gwarę poznańską, dodając tym samym autentyczności epoce i bohaterom. Świat przedstawiony przez pisarza jest niezwykle szczegółowy, pełen historycznych odniesień i kulturowych znaczeń. Skupienie i cierpliwość są wskazane przy tej lekturze, by nie uronić najmniejszych niuansów. 

Kasperl i Margit nie będzie książką dla każdego. Osoby oczekujące dynamicznej akcji będą zawiedzione, ale czytelnicy ceniący literaturę ambitną, niejednoznaczną, pełną symboli, emocjonalną i okraszoną malowniczymi opisami będą zachwyceni. Mnie ta powieść oczarowała, zachwyciła i podczas czytania delektowałam się każdym słowem. Serdecznie dziękuję autorowi za wspaniałe doznania czytelnicze:)

Tytuł: Kasperl i Margit

Autor: Maciej Płaza

Wydawnictwo: Wydawnictwo Literackie

Kategoria: literatura piękna

Data wydania: 2026-05-20

Data 1. wyd. pol.: 2026-05-20

Liczba stron: 656

ISBN: 9788308088845

,,WOJNA I POKÓJ. TOM III"-LEW TOŁSTOJ

 

Nad całym polem, przedtem tak pogodnym i pięknym, pełnym połysku bagnetów i dymów w porannym słońcu, stała teraz mgła wilgoci oraz dymu i unosił się dziwnie kwaśny zapach saletry i krwi. Zebrały się chmurki; na zabitych, rannych, wystraszonych, wyczerpanych, zrezygnowanych ludzi zaczął padać deszczyk, jak gdyby mówił: ,,Dość, dość, ludzie! Przestańcie... Opamiętajcie się! Co wy robicie?"

Wojna i pokój. Tom III Lwa Tołstoja to dzieło, które nie tylko zachwyca swoją głębią i rozpiętością, ale także otwiera przed czytelnikiem niezwykłe przestrzenie duchowych, intelektualnych i estetycznych przeżyć. To nie jest zwykła powieść–to wszechświat, w którym narracja splata się z filozofią, historią i moralnością, a bohaterowie z uniwersalnym przesłaniem o naturze człowieka i nieuchronności losu.

Lew Tołstoj w tej powieści nie podaje jednej linii fabularnej czy jednej prawdy, lecz oferuje mnogość perspektyw i postaci, z których każda wnosi coś unikalnego do całości. Zestawia los pojedynczych osób z wielką historią. Pokazuje, że każdy człowiek żyje dla siebie, może osiągać swoje własne cele i czuć radość, że spełnił marzenie. Kiedy jednak osiągnie ten zamierzony cel, jego czyn staje się nieodwracalny, staje się historią. Człowiek świadomie żyje dla siebie, ale nieświadomie staje się narzędziem innych ludzi do osiągania ogólnoludzkich celów. Czyny poszczególnych ludzi zbiegają się ze sobą i nabierają historycznego znaczenia. W 1812 roku Napoleon Bonaparte  podjął decyzje, które wpłynęły na miliony istnień. Autor analizuje przyczyny wybuchu wojny, pokazuje że zbiegły się w czasie różne wydarzenia, które ostatecznie doprowadziły do zaostrzenia konfliktu. Miliony ludzi wyrzekły się swoich ludzkich uczuć i rozumu, musiały iść z zachodu na wschód i zabijać istoty podobne do siebie, tak samo jak przed kilku wiekami tłumy ludzi szły ze wschodu na zachód, żeby zabijać podobnych do siebie.

Autor ukazuje nastroje panujące w Rosji przed wybuchem i w trakcie wojny-przeglądy wojsk i manewry, które ukazują brak przygotowania żołnierzy do walki i chaos organizacyjno-dowódczy, gdyż istnieje kilku dowódców armii, ale brak jest głównodowodzącego, a car nie chce przejąć tej funkcji. Nie ma planu działania, a w miarę upływu czasu zamierają też wcześniejsze aktywności, ponieważ oczekiwanie na wojnę znużyło ludzi. Przyboczni władcy większą uwagę kierują na to, by car przyjemnie spędzał czas na balach i festynach, aby zapomniał o wojnie i zbliżających się wojskach Napoleona. Wreszcie dochodzi do konfrontacji dwóch armii. Napoleon i Kutuzow bez większego zastanowienia stają do bitwy pod Borodino. Tołstoj podaje, że bitwa miała inny przebieg niż to jest opisywane oficjalnie, by ukryć błędy dowódców rosyjskich. Rosjanie przyjęli bitwę w otwartym polu, nie mając prawie żadnych umocnień i przy siłach dwukrotnie słabszych od francuskich, a efektem tego było wycofanie się i otwarcie drogi nieprzyjacielskim wojskom na Moskwę.

Opisy bitwy i codzienności w obliczu wojny są dosyć malownicze-konne pułki kroczące ze śpiewakami na przedzie, szeregi wozów z rannymi, woźnice krzyczący na konie i chłoszczący je batami, wyczerpani ranni poobwiązywani szmatami, chłopi z pospolitego ruszenia z krzyżami na czapkach i w białych koszulach, pola bitwy pokryte trupami i rannymi, trawa przesiąknięta krwią, ziemia drążca od wystrzałów, ludzie biagający z przerażonymi twarzami czy taż cerkiewne procesje z obrazem Matki Boskiej Smoleńskiej podążające za armią.

Bohaterowie Tołstoja to ludzie z krwi i kości. Książę Andrzej Bołkoński-dumny arystokrata, wierzący w prawdziwą miłość i wierność, doświadczony w walce cynik, którego życie nie oszczędza zapada w pamięć. Pierre Bezuchow-przyjaciel Bołkońskiego jest targany licznymi rozterkami i koszmarami, a podczas walk po raz pierwszy doświadcza jedności z innymi żołnierzami. Przechodzi przez ciężkie momenty w życiu i ostatecznie odnajduje sens istnienia. Bohaterki kobiece są równie ciekawe. Natasza Rostowa, to młoda i pełna energii arystokratka, która przechodzi głęboką przemianę z beztroskiej dziewczyny w dojrzałą kobietę i matkę. Maria Bołkońska–siostra Andrzeja, to cicha, uległa i pobożna kobieta, która z wielką cierpliwością znosi mieszkanie z despotycznym ojcem. Autor ukazał w tych bohaterach złożoność ludzkiej emocjonalności, miłości, przemiany i obdarzył ich głębią psychologiczną.

Wojna i pokój to dzieło, które ukazuje, że mimo zewnętrznych chaosów i tragedii, to właśnie w prostocie życia, miłości i wybaczeniu kryje się prawdziwy sens istnienia. Powieść Tołstoja to dzieło, które uczy widzieć głębiej, rozumieć lepiej i kochać mocniej. To powieść, która nigdy się nie starzeje, bo jej przesłanie o pokoju, dobroci i człowieczeństwie jest ponadczasowe. Warto zanurzyć się w tej literackiej panoramie i odnaleźć w niej własne, uniwersalne prawdy.

WPISY POWIĄZANE: 

,,Wojna i pokój" Tom I-tom II"-Lew Tołstoj

Tytuł: Wojna i pokój. Tom III

Autor: Lew Tołstoj

Wydawnictwo: Wydawnictwo MG

Cykl: Wojna i Pokój (tom 1)

Gatunek: powieść historyczna

Tytuł oryginału: Война и мир

Data wydania: 2026-05-06

Liczba stron: 448

ISBN: 9788382413632

Tłumacz: Zofia Petersowa

Cytaty kolejno: str. 248, 7

,,KASPERL I MARGIT"-MACIEJ PŁAZA-ZAPOWIEDŹ

Monumentalna powieść finalisty Literackiej Nagrody Nike

Rok 1903. Wśród poznańskich rynsztoków na świat przychodzi Kasperl. Analfabeta z niewiarygodnym słuchem muzycznym i skłonnością do pakowania się w tarapaty. Wkrótce zaczyna brylować na ulicy, a jego znakiem rozpoznawczym staje się akordeon i śpiew.

Równocześnie, po drugiej stronie miasta, dziewczynka z zamożnej rodziny po jednym ze spektakli postanawia, że zostanie aktorką. Lata później przybiera imię Margit i staje się boginią berlińskiej sceny.

Pograniczny świat Polaków i Niemców chwieje się w posadach. Galopuje postęp, rozkwita popkultura, sztuka, a zaraz za wolnością idą niebezpieczne idee. Kasperl i Margit zostają wrzuceni w wir zdarzeń, w których człowiek jest jedynie marionetką w rękach znacznie potężniejszych sił.

Rozpięta na trzy dekady powieść Macieja Płazy to misternie skonstruowany melodramat i zarazem komedia łotrzykowska pełna dwudziestowiecznego życia. Ukazuje panoramę epoki w jej nieustannym fermencie: od wielkiej wojny, przez powstanie wielkopolskie, po narodziny nazizmu. Rejestruje unikalne gwary, prowadzi drogami nędzy oraz przepychu.

Tu prywatne namiętności zderzają się z wielką historią, a my wraz z bohaterami podążamy tropem jednego pytania: co może nas uratować w świecie pełnym niepokojów?

                                   

                                   

Maciej Płaza (ur. 1976) – prozaik i tłumacz; autor powieści „Skoruń”, „Robinson w Bolechowie” i „Golem”; przekładał H.P. Lovecrafta, Williama Faulknera, J.G. Ballarda i wielu innych autorów. Za swoją twórczość wielokrotnie wyróżniany, m.in. Nagrodą Fundacji im. Kościelskich, Nagrodą Literacką Gdynia, Nagrodą Literacką Europy Środkowej Angelus, Nagrodą „Literatury na Świecie” i dwukrotnym finałem Nagrody Nike. 

                                

Zaciekawiła Was nowa powieść Macieja Płazy?

Dajcie znać w komentarzach:)

    (Materiał promocyjny Wydawnictwa Literackiego) 

,,WOJNA I POKÓJ T. 1 i T. 2"-LEW TOŁSTOJ

Noc była ciemna, gwiaździsta; droga czerniała wśród bielejącego śniegu, który spadł w wigilię bitwy. Rozpamiętując przeżycia ostatnich dni, radośnie wyobrażając sobie wrażenie, jakie wywoła wiadomością o zwycięstwie, wspominając pożegnania głównodowodzącego i kolegów, książę Andrzej pędził pocztową bryczką, z uczuciem człowieka, który długo czekał, aż wreszcie osiągnął początek upragnionego szczęścia. Gdy zamykał oczy, w uszach rozlegał mu się huk broni ręcznej i dział, który zlewał się z turkotem kół i poczuciem zwycięstwa.

Lew Tołstoj (1828-1910) to wybitny rosyjski pisarz i myśliciel, mistrz realistycznej prozy psychologicznej, autor powieści społeczno-filozoficznych, opowiadań, reportaży, dramatów i traktatów o sztuce. Uchodził za najwyższy autorytet moralny w Rosji na przełomie XIX-XX wieku.

Wojna i pokój Lwa Tołstoja to jedno z najważniejszych dzieł literatury światowej–monumentalna powieść, która łączy w sobie epicki rozmach historyczny z niezwykle wnikliwą analizą ludzkiej natury. Już od pierwszych stron widać wyjątkowość tej powieści. Lew Tołstoj stworzył utwór, który wykracza poza ramy typowej narracji o wojnie, oferując czytelnikowi zarówno szeroką panoramę społeczeństwa rosyjskiego początku XIX wieku, jak i głęboko osobiste historie bohaterów.

Na pierwszy plan wysuwa się tło historyczne–wojny napoleońskie. Autor nie ogranicza się jednak do prostego odtwarzania wydarzeń. Przedstawia je z wielu perspektyw: żołnierzy, arystokracji, zwykłych ludzi. Ukazuje wojenny chaos, przypadkowość i tragizm oraz podważa rolę jednostki w wojnie. Istotnym elementem książki jest także ukazanie życia rosyjskiej arystokracji, jej obyczajów, relacji i codzienności. Obok scen batalistycznych pojawiają się bale, romanse i rodzinne dramaty, co tworzy wyraźny kontrast między światem wojny a światem prywatnym. Dzięki temu powieść nabiera uniwersalnego charakteru–nie jest jedynie kroniką wydarzeń, lecz także opowieścią o ludzkich emocjach i wyborach.

Jednak prawdziwa siła powieści tkwi w jej bohaterach. Postacie takie jak Pierre Bezuchow, Andriej Bołkoński czy Natasza Rostowa są niezwykle realistyczne i wielowymiarowe. Każda z nich przechodzi wewnętrzną przemianę, poszukując sensu życia, miłości i własnej tożsamości. Tołstoj z niezwykłą precyzją oddaje ich emocje, rozterki i rozwój duchowy. Właśnie psychologiczna głębia postaci jest wielkim plusem tej opowieści. Czytelnik nie tylko obserwuje ich działania, ale również wnika w ich myśli i uczucia. To sprawia, że łatwo się z nimi utożsamić–przyklaskiwać im, złościć się na ich decyzje czy przeżywać ich porażki i sukcesy.

Styl autora bywa wymagający–liczne dygresje filozoficzne, obcojęzyczne dialogi, szczegółowe opisy czy rozbudowane partie refleksyjne mogą stanowić wyzwanie dla czytelnika. Jednocześnie właśnie te elementy nadają powieści głębię i sprawiają, że nie jest ona jedynie historią, lecz także traktatem o życiu, historii i ludzkim losie.

Wojna i pokój to książka, która wymaga czasu i zaangażowania, ale odwdzięcza się niezwykle bogatym doświadczeniem czytelniczym. To nie tylko opowieść o wojnie i miłości, lecz także uniwersalne dzieło o przemijaniu, wartościach i poszukiwaniu sensu w świecie pełnym sprzeczności. Jest to powieść ambitna, wielowątkowa i ponadczasowa. Dla jednych może być trudna i wymagająca, dla innych stanie się jednym z najważniejszych literackich przeżyć. Ze swojej strony serdecznie polecam:)

Tytuł: Wojna i pokój t. I, t. II

Autor: Lew Tołstoj

Wydawnictwo: Wydawnictwo MG

Cykl: Wojna i Pokój (tom 1-2)

Kategoria: powieść historyczna

Tytuł oryginału: Война и мир

Data wydania: 2026-04-08

Data 1. wyd. pol.: 1950-01-01

Data 1. wydania: 2004-01-01

Liczba stron: 336

ISBN: 9788382413595

Tłumacz: Zofia Petersowa

Cytaty kolejno: str. 172

,,SKOKI PRZEZ EPOKI. OSIEM PODRÓŻY W PRZESZŁOŚĆ"-MARCIN PRZEWOŹNIAK-ZAPOWIEDŹ

Marcin Przewoźniak

Skoki przez epoki. Osiem podróży w przeszłość

PREMIERA: 20.05.2026

Najciekawsza lekcja historii w twoim życiu!

Zobacz, jak żyły dzieci i młodzież w różnych epokach.

IX wiek. 8-letni Sobek buduje z tatą gród wielkiego pana. Pięćset lat później 13-letni Paszko zastanawia się, czy… uciec z domu i popłynąć w dalekie kraje, a w XVII-wiecznym majątku 12-letnia szlachcianka Jadwinia i Kaśka, jej rówieśniczka i wiejska dziewczyna, zamieniają się rolami.

Rety, czy sekret się wyda?! Czy Paszki nikt nie oszuka? I jak myślisz, czy pozostali bohaterowie tych niezwykłych opowieści chcieliby się przenieść do naszych czasów?

Ta książka zabierze cię w niezwykłą podróż do świata sprzed setek lat. Zobaczysz, jak wyglądało życie w słowiańskiej osadzie, odkryjesz tajemnice renesansowego miasta i poznasz mieszkańców Łodzi podczas rewolucji przemysłowej.

Gotowy na przygodę? Cofnij się w czasie i przekonaj się sam!

ILUSTRACJE: ADAM PĘKALSKI

O AUTORZE

Marcin Przewoźniak – pisarz, poeta, pedagog. Autor ponad stu książek dla dzieci i młodzieży, laureat wielu literackich nagród, m.in. Nagrody Literackiej im. Kornela Makuszyńskiego, Nagrody Donga przyznawanej przez Polską Sekcję IBBY, nominowany do nagrody Literacka Podróż Hestii. Pełen historycznej pasji z błyskotliwością i poczuciem humoru przybliżał młodym czytelnikom dawne dzieje, zawsze wierny maksymie „bawiąc, uczyć”.

Autor pracował nad tą książką do ostatnich tygodni, zmarł krótko przed jej premierą.

Wydawnictwo: Wydawnictwo Literackie

Wydanie: I

Data premiery: 20.05.2026

Format: 205x275 mm

Projekt okładki: Adam Pękalski

Oprawa: twarda

Liczba stron: 136

ISBN: 978-83-08-08904-0

Materiał reklamowy Wydawnictwo Literackie

,,CHIŃCZYCY TRZYMAJĄ NAS MOCNO"-SYLWIA CZUBKOWSKA

Źródło

Przez większość historii Chiny były najpotężniejszym państwem na świecie. Jednak wydarzenia rozgrywające się w XIX wieku, kolonializm i wojny opiumowe sprawiły, że mocarstwa zachodnie zmusiły je do przyjęcia narzuconych reguł handlu, a do tego Państwo Środka pogrążyło się w dekadach politycznego chaosu, krwawej wojny z Japonią i jeszcze brutalniejszej wojny domowej i totalitarnych rządów Mao. Obecnie stulecia upokorzeń Chin dobiegły końca i kraj ten na każdym polu stara się odzyskać pozycję globalnego mocarstwa. Chce zdominować świat głównie przewagą gospodarczą.

Sylwia Czubkowska w książce Chińczycy trzymają nas mocno opisuje, jak chińskie działania wpływają na politykę, konsumpcję i aspiracje w Europie Środkowej. Ślady chińskich inwestycji można znaleźć od Bałtyku po Morze Czarne. Rok 2008 i kryzys gospodarczy, który osłabił gospodarkę zachodniego świata wspomógł siłę rozwojową Chin i sprawił, że na naszych oczach wyrastają na supermocarstwo. We współczesnym świecie narzucają tempo rozwoju i wskazują kluczowe kierunki oraz zmieniają globalny układ sił. Ogromną część wpływów na świecie Chiny zdobywają za pośrednictwem różnych firm bardziej lub mniej powiązanych z partią i władzami. Ułatwiają sobie wejście na nowy rynek wykorzystując luki w zarządzaniu i systemie prawnym oraz w braku polityczno-biznesowej transparentności. Później kupują pomoc lokalnych polityków, decydentów, liderów i biznesmenów. W orbitę zainteresowań Chin popychani są ludzie na bardzo różnych stanowiskach i o różnej sile wpływów. Może to być doradca prezydenta, lokalny działacz związkowy czy też influencer. Choć ich metody są często toporne, a intencje nigdy nie są jasne, to ich działania są bardzo skuteczne. 

Autorka pokazuje, że najpopularniejsze symbole Chin-panda i smok-obrazują sposób, w jaki Chiny działają na zewnątrz i jak chcą być postrzegane. Od dekad stosują pandy jako karty przetargowe w dyplomacji. Prawie każde zoo na świecie chciałoby mieć te zwierzęta, ale może je tylko dostać lub wypożyczyć od Chin. Z tego powodu dyplomaci chińscy proponują pandy tylko tym państwom, z którymi chcą zacieśnić stosunki. Pandy mają być ocieplaczami atmosfery. Kiedy jednak coś się zadzieje Chiny stają się zionącym ogniem smokiem i stosują w dyplomacji groźby, embarga i różnego rodzaju naciski pokazując nieznoszące sprzeciwu oblicze.

W publikacji Chińczycy trzymają nas mocno Sylwia Czubkowska dokładnie wyjaśnia jakie są cele Chin w Europie. Po wnikliwym śledztwie opisuje wielką aferę szpiegowską z telefonami Huawei i siecią 5G, w którą  zaangażowany był Wejing Staszek Wang, były dyrektor Huawei oraz Piotr D., były oficer Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Wskazuje na chińskie wpływy na słowackich uczelniach oraz ogromną falę studentów z Chin kształcących się na polskich uczelniach. Porusza temat AliExpress, Xiaomi, syndromu COVEC, TikToka, sprawy countrymana i wiele innych, bardzo ważnych kwestii. Wszystkie zagadnienia opisane są z wielką dziennikarską starannością i muszę przyznać, że czyta się ten reportaż, jak powieść sensacyjną choć każdy rozdział zawiera rzetelną wiedzę popartą faktami. Warto otworzyć  oczy na to co robią Chiny w Europie i w naszym kraju nad Wisłą.

Tytuł: Chińczycy trzymają nas mocno. Pierwsze śledztwo o tym, jak Chiny kolonizują Europę, w tym Polskę

Autor: Sylwia Czubkowska

Wydawnictwo: Znak Literanova

Kategoria: reportaż

Data wydania: 2022-08-29

Liczba stron: 416

ISBN: 9788324073894

,,MIĘDZY USTAMI A BRZEGIEM PUCHARU"-MARIA RODZIEWICZÓWNA

 

Powieść Marii Rodziewiczówny Między ustami a brzegiem pucharu to utwór, który z jednej strony wpisuje się w klasyczny schemat romansu przełomu XIX i XX wieku, z drugiej zaś podejmuje istotne tematy przemiany wewnętrznej, tożsamości oraz patriotyzmu. 

Fabuła koncentruje się wokół postaci hrabiego Wentzela Croy-Dülmena — młodego arystokraty, który początkowo jawi się jako człowiek próżny, lekkomyślny i pozbawiony głębszych wartości. Jego życie wypełniają przyjemności, salony i powierzchowne relacje. Co istotne, bohater wypiera się swojego polskiego pochodzenia, a nawet odnosi się do niego z pogardą. Ten rys charakterologiczny stanowi ważny punkt wyjścia dla dalszej przemiany. Kluczowym momentem powieści jest spotkanie z tajemniczą kobietą, które staje się impulsem do radykalnej zmiany. Pod wpływem uczucia Wentzel porzuca dotychczasowy styl życia, przenosi się na wieś i zaczyna funkcjonować jako odpowiedzialny gospodarz. Jego przemiana obejmuje nie tylko sferę osobistą, lecz także narodową — odkrywa w sobie polskość i zaczyna ją traktować jako powód do dumy. Pod względem fabularnym powieść nie zaskakuje — jej przebieg jest dość przewidywalny, a akcja rozwija się spokojnie, chwilami wręcz meandrycznie. Nie jest to utwór pełen napięcia czy dynamicznych zwrotów, raczej refleksyjna historia o dojrzewaniu i zmianie.

Motyw przemiany bohatera, choć nieco idealizowany i momentami mało wiarygodny psychologicznie, wpisuje się w konwencję literatury epoki. Rodziewiczówna pokazuje, że miłość ma moc kształtowania człowieka — nie tylko jego uczuć, ale i systemu wartości. Nie jest to jednak odkrycie nowe, raczej potwierdzenie znanej tezy, że uczucie może stać się siłą napędową do zmiany. Na uwagę zasługuje sposób przedstawienia relacji miłosnej. Autorka buduje ją powoli, z dużą subtelnością i nie ma tu gwałtownych wyznań czy dramatycznych zwrotów akcji — zamiast tego czytelnik otrzymuje spokojną, niemal kontemplacyjną opowieść o rodzącym się uczuciu.

Styl Rodziewiczówny jest charakterystyczny dla jej twórczości — elegancki, nieco archaiczny, momentami wymagający. Choć obecnie może sprawiać trudność, to jednocześnie buduje autentyczny klimat epoki i pozwala lepiej zanurzyć się w realiach przedstawionego świata. 

Między ustami a brzegiem pucharu to powieść, która mimo swoich schematów i przewidywalności potrafi oczarować klimatem, językiem i przesłaniem. To lektura przyjemna, nastrojowa, skłaniająca do refleksji nad własnymi wartościami i życiowymi wyborami. Nie jest to dzieło przełomowe, ale z pewnością warte uwagi — szczególnie dla miłośników klasycznej literatury obyczajowej.

WPISY POWIĄZANE: 

,,Straszny dziadunio"-Maria Rodziewiczówna

,,Błękitni"-Maria Rodziewiczówna

,,Klejnot"-Maria Rodziewiczówna

,,Dewajtis"-Maria Rodziewiczówna

,,Lato leśnych ludzi"-Maria Rodziewiczówna

,,Kądziel"-Maria Rodziewiczówna

,,Jerychonka"-Maria Rodziewiczówna

Tytuł: Między ustami a brzegiem pucharu

Autor: Maria Rodziewiczówna

Wydawnictwo: Wydawnictwo MG

Kategoria: literatura piękna

Data wydania: 2026-04-08

Data 1. wyd. pol.: 1986-01-01

Liczba stron: 240

ISBN: 9788382413588

,,ISOLA"-ALLEGRA GOODMAN

Isola Allegry Goodman to jedna z najważniejszych książek 2025 roku według Time'a, Vogue'a i The New York Timesa, dlatego z wielką radością sięgnęłam po tę książkę.

Isola to powieść historyczna oparta na prawdziwej historii Marguerite de La Rocque, która w 1542 roku płynęła statkiem wraz z kuzynem, szlachcicem o imieniu Jean-Francois Roberval, by założyć kolonię w Nowym Świecie, a dokładniej na terenie dzisiejszej Kanady. W czasie rejsu młoda kobieta zakochuje się z wzajemnością w sekretarzu Robervala, ale zazdrosny kuzyn zostawia ją wraz z kochankiem i starą pastunką na bezludnej wyspie, gdzie muszą zadbać o swoje bezpieczeństwo, zdobyć pożywienie i wodę, aby przeżyć.

Powieść Allegry Goodman jest subtelna, ale jednocześnie poruszająca i dobrze ukazuje historię kobiety zmuszonej do zmierzenia się nie tylko z okrutnym losem, lecz także z samą sobą. Autorka prowadzi narrację spokojnie, bez gwałtownych zwrotów akcji, jednak to właśnie ta powściągliwość sprawia, że historia nabiera głębi i autentyczności. Język powieści jest oszczędny, prawie surowy, ale jednocześnie obrazowy i przemawiający do wyobraźni. Autorka potrafi budować emocje poprzez drobne szczegóły i niedomówienia, ale największą siłą tej książki jest główna bohaterka. Marguerite to postać pełna sprzeczności – z jednej strony krucha, wychowana w świecie zasad i zależności, z drugiej niezwykle silna. Jej przemiana, szczególnie po zesłaniu na bezludną wyspę, pokazuje, że prawdziwa siła rodzi się w sytuacjach ekstremalnych. Wyspa staje się nie tylko miejscem walki o przetrwanie, ale także przestrzenią wewnętrznego dojrzewania i odkrywania własnej tożsamości. Jej droga – od życia w świecie pozorów i zależności do brutalnej walki o przetrwanie – pokazuje, jak ogromna siła drzemie w człowieku. Szczególnie poruszające są momenty zwątpienia i kryzysu wiary, które nadają historii autentyczności i głębi.

Autorka bardzo dobrze buduje nastrój. Surowa, nieprzystępna wyspa staje się niemal osobnym bohaterem – miejscem pełnym ciszy, lęku, ale też przemiany. To właśnie tam Marguerite dojrzewa, uczy się samodzielności i odkrywa, kim naprawdę jest. Motyw przetrwania został ukazany w sposób przejmujący, ale jednocześnie pozbawiony przesadnego dramatyzmu, co czyni tę historię jeszcze bardziej wiarygodną. Duże wrażenie robi także warstwa refleksyjna powieści, gdyż skłania do zadawania pytań o sens wiary, znaczenie wolności i rolę kobiet w świecie zdominowanym przez mężczyzn. Autorka nie narzuca interpretacji, lecz daje czytelnikowi przestrzeń do własnych przemyśleń. 

Isola nie jest książką, która szokuje czy trzyma w napięciu od pierwszej do ostatniej strony. To raczej historia, która stopniowo wciąga i skłania do refleksji. Pokazuje siłę kobiet, kruchość ludzkich złudzeń oraz to, jak wiele człowiek jest w stanie znieść, gdy zostaje pozbawiony wszystkiego. To wartościowa powieść, zwłaszcza dla tych, którzy cenią literaturę spokojną, a jednocześnie głęboką i emocjonalną. Allegra Goodman udowadnia, że siła literatury nie tkwi w gwałtownych zwrotach akcji, lecz w emocjach i prawdzie o człowieku. To historia o przetrwaniu, nadziei i kobiecej sile, która inspiruje i porusza. Zdecydowanie jedna z tych książek, które warto przeczytać:)

Tytuł: Isola

Autor: Allegra Goodman

Wydawnictwo: Wydawnictwo Literackie

Kategoria: literatura piękna

Tytuł oryginału: Isola

Data wydania: 2026-03-25

Data 1. wyd. pol.: 2026-03-25

Data 1. wydania: 2025-02-04

Liczba stron: 520

ISBN: 9788308088708

Tłumacz: Monika Popławska

,,POMSTA I POKUTA PAULINE"-LOUISA MAY ALCOTT

Louisa May Alcott (1832–1888) była jedną z najważniejszych amerykańskich autorek XIX wieku, znaną przede wszystkim z powieści dla młodzieży i literatury obyczajowej. Największą sławę przyniosła jej książka Małe kobietki, która do dziś pozostaje klasyką światowej literatury. Pisarka urodziła się w Filadelfii i dorastała w rodzinie o silnych poglądach intelektualnych i społecznych (była zwolenniczką praw kobiet i angażowała się w działania na ich rzecz), a do tego miała kontakt z wybitnymi myślicielami epoki. Miało to ogromny wpływ na jej rozwój jako pisarki. Jej twórczość wyróżnia się realizmem, wnikliwą analizą emocji oraz silnymi, niezależnymi bohaterkami.  

Choć najbardziej znana jest z ciepłych, rodzinnych historii, pisała także bardziej mroczne utwory, w których poruszała tematy zemsty, namiętności i moralnych dylematów.  Przykładem takiej twórczości jest Pomsta i pokuta Pauline, jedna z pierwszych opowieści w dorobku autorki. Jest to zaskakująco intensywna i emocjonalna historia, która znacząco odbiega od jej bardziej znanych, ciepłych opowieści. Tym razem autorka stworzyła świat pełen napięć, zranionych uczuć i psychologicznych rozgrywek, gdzie nie ma miejsca na prosty podział na dobro i zło.

Główną bohaterką jest Pauline – kobieta silna, urokliwa, świadoma i głęboko zraniona przez mężczyznę, którego kochała. Jej relacja z Gilbertem, który kiedyś wybrał wygodę zamiast miłości, staje się osią całej historii. Kiedy ich drogi ponownie się krzyżują, Pauline nie działa impulsywnie. Zamiast tego prowadzi subtelną, przemyślaną grę, w której kluczową rolę odgrywają emocje, pamięć i konsekwencja.

Największą siłą tej książki jest sposób, w jaki autorka ukazuje mechanizm zemsty. Nie jest ona gwałtowna ani jednoznaczna – to raczej powolny proces, który skłania do refleksji nad naturą ludzkich uczuć. Czy zemsta daje ulgę, czy tylko pogłębia wewnętrzny niepokój? Powieść nie daje łatwych odpowiedzi, pozostawiając czytelnika z pytaniami, które długo rezonują po zakończeniu lektury. Styl Alcott pozostaje spokojny i wyważony, co ciekawie kontrastuje z ciężarem emocjonalnym opowieści. Dzięki temu historia rozwija się naturalnie i jest czas, by lepiej zrozumieć motywacje bohaterów i ich wybory.

To krótka, ale treściwa forma, idealna dla osób ceniących klasykę literatury w bardziej refleksyjnym wydaniu. Pomsta i pokuta Pauline pokazuje, że Alcott potrafiła tworzyć nie tylko ciepłe historie rodzinne, lecz także przejmujące opowieści o ludzkich słabościach i konsekwencjach emocjonalnych decyzji.

WPISY POWIĄZANE: 

,,Małe kobietki"-Louisa May Alcott

,,Dobre żony"-Louisa May Alcott

,,Mali mężczyźni"-Louisa May Alcott

,,Chłopcy Jo"-Louisa May Alcott

,,Pod krzewami bzu"-Louisa May Alcott

,,Nastroje"-Louisa May Alcott

Tytuł: Pomsta i pokuta Pauline

Autor: Louisa May Alcott

Wydawnictwo: Wydawnictwo MG

Kategoria: klasyka

Liczba stron: 160 

Tytuł oryginału: Pauline's Passion and Punishment

Data wydania: 2026-02-11

Data 1. wyd. pol.: 2026-02-11

ISBN: 9788382411805

Tłumacz: Dorota Tukaj

,,LALKA. WYDANIE WARSZAWSKIE ILUSTROWANE"-BOLESŁAW PRUS

Dawno temu, w licealnych latach nauczyciel zmuszał  moją klasę do czytania Lalki Bolesława Prusa i choć była to jedna z ciekawszych lektur szkolnych, wtedy jawiła mi się jako frustrująca historia o miłości pomiędzy kupcem Stanisławem Wokulskim, a wyniosłą panną Izabelą Łęcką. Lata młodzieńcze minęły i postanowiłam jeszcze raz przeczytać tę powieść, a zachęciło mnie do tego nowe wydanie książki-,,Lalka. Wydanie warszawskie ilustrowane", które ukazało się nakładem Wydawnictwa MG i zawiera dodatkowo interesujące fotografie pocztówek z lat 20. XX wieku. Wydanie jest imponujące i na widok książki aż chce się wykrzyknąć-wow!

Czy było warto jeszcze raz zagłębić się w historię Wokulskiego, Łęckich, Rzeckiego, Minclów i całego społeczeństwa XIX-wiecznej Warszawy? Tak, jak najbardziej:)

Bolesław Prus, w moim subiektywnym odczuciu, nadal pozostaje najwybitniejszym pisarzem polskiego pozytywizmu, a Lalka jest najważniejszą i jedną z piękniejszych powieści w historii literatury polskiej. Stanisław Wokulski nadal pozostaje dla mnie postacią tragiczną-rozdartą między romantycznym idealizmem a pozytywistycznym pragmatyzmem. Z jednej strony wierzy w potęgę uczucia, z drugiej – w rozwój nauki i pracy. Izabela Łęcka pozostaje próżna i niezdolna do głębszych uczuć.

Lalka to powieść realistyczna o szerokiej panoramie społecznej. Prus przedstawia różne warstwy społeczne: arystokrację, mieszczaństwo, inteligencję, biedotę miejską oraz środowisko żydowskie. Ukazuje konflikty klasowe, przemiany obyczajowe i ekonomiczne oraz trudności w porozumieniu między ludźmi. Ten gorzki realizm i  ponadczasowe problemy ludzkie wciąż są aktualne, a wraz ze zdobytym doświadczeniem życiowym czuję, że tematyka społeczna jest mi bliższa niż kiedyś, w latach młodzieńczych.

Uważam, że Lalka to powieść ponadczasowa. Choć opisuje realia XIX wieku, poruszane w niej problemy – pogoń za statusem, nieszczęśliwa miłość, ludzkie ambicje, samotność, nierówności społeczne nie zdeaktualizowały się. Przeżycia bohaterów sprawiały, że zastanawiałam się nad tym, jak sama zachowałabym się w podobnej sytuacji i po raz kolejny stwierdzałam, że relacje międzyludzkie są nad wyraz skomplikowane. Wielką zaletą książki jest właśnie pogłębiona psychologia postaci oraz realistyczny obraz społeczeństwa. Muszę przyznać, że Lalka to arcydzieło literatury, które zachwyca stylem, językiem i psychologiczną prawdą o ludziach. Piękna, ponadczasowa lektura:)

Tytuł: Lalka. Wydanie warszawskie ilustrowane

Autor: Bolesław Prus

Wydawnictwo: Wydawnictwo MG

Ekranizacje: Lalka (1968)

Gatunek: klasyka

Data wydania: 2026-01-28

Data 1. wyd. pol.: 1949-01-01

Data 1. wydania: 1993-01-01

Liczba stron: 736

ISBN: 9788382411782