,,NIECZUŁOŚĆ" - MARTYNA BUNDA-RECENZJA PRZEDPREMIEROWA

Źródło

Kaszuby, wieś Dziewcza Góra. Rozela i jej matka Otylia prowadzą pustelnicze życie w ostatniej i najbiedniejszej chałupie we wsi. Dziewczynka jest nieślubnym dzieckiem, gdyż Otylia nie doczekała się przed ołtarzem w kościele na przybycie narzeczonego. Choć napiętnowane przez sąsiadów noszą wysoko głowy, by nie czuć wstydu, a Rozela zawsze ma we włosach wplecione wstążki. Dorosła Rozela wychodzi za mąż za Abrama Groniowskiego, który przez przypadek trafia do wsi i rodzi mu trzy córki: Gertę, Trudę i Ildę. Rozela próbuje żyć jak należy i iść własną drogą nie oglądając się na nikogo. Tak zaczyna się saga o pokoleniu niezwykłych kobiet, które solidarnie stawiają czoła przeciwnościom losu na przestrzeni kilkudziesięciu lat.

Najstarsza Gerta zawsze rzetelna, wrażliwa na to co ludzie powiedzą, konkretna do przesady, pracowita, zaradna, odważna.  Ciemnowłosa, zbudowana jak pływaczka. Najbardziej z sióstr podobna do matki Rozalii. Średnia Truda zawsze w centrum uwagi, trzpiotka mówiąca za dużo, emanująca jakimś szczególnym wdziękiem, kochająca życie. Płaska jak deska, krótkonoga, długoszyja, z bujnymi jasnymi włosami. Najmłodsza Ilda lubi prowokować i myśleć o śmierci. Bujnie zbudowana, ale z krzywymi nogami. Jeździ na motorze w skórzanym kombinezonie i zadaje się z żonatym rzeźbiarzem. Siostry wraz z matką wspólnie zmagają się z kolejnymi przeciwnościami w życiu. Płacą wysoką cenę za przeżycie podczas II wojny światowej. Gwałty, drwiny, znęcanie się, okaleczanie, bicie, kopanie ... Truda zostaje na trzy lata wywieziona na przymusowe roboty do Niemiec. Wraca do domu tylko dzięki Jakobowi, który półżywą wyciąga spod gruzów i na podrobionych dokumentach przewozi pociągami towarowymi do Dziewczej Góry. Rozela przez wiele dni gwałcona i okaleczana  przez żołnierzy rosyjskich za wszelką cenę stara się chronić Ildę ukrytą w schowku pod podłogą. Po wojnie złe wspomnienia bledną. Na zboczu Dziewczej Góry, gdzie leżały dziesiątki zabitych wyrastają mlecze. Rozsiane bezwładnie groby obrastają koniczyną, a puste domy wypełniają się pokrzywami. Po pięciu latach wojenna gehenna kończy się i wszystko może wrócić na właściwe tory w życiu. Choć los nadal nie szczędzi kobietom zawirowań w komunistycznej Polsce.

Narracja w powieści prowadzona jest na zmianę przez siostry i Rozalię. Dzięki temu można lepiej poznać bohaterki i ich spojrzenie na rodzinne wydarzenia. Wszystkie relacje zazębiają się i dają pełny obraz kolejnych zdarzeń z kilku perspektyw. Powieść buzuje różnymi emocjami i nie pozwala być obojętnym na to czego doświadczają kobiety.

,,Nieczułość" to wstrząsająca powieść o sile kobiet i historii, która próbuje wciągnąć je w swoje nieczułe tryby. Kolejne pokolenia dźwigają traumatyczne doświadczenia wojenne, wstyd i zażenowanie. Kobiety starają się nie okazywać uczuć, by przeżyć. Choć na pozór nieczułe, to tak naprawdę kochają, cieszą się z drobiazgów, wychowują dzieci, wspierają się i zawsze mogą na siebie liczyć w Dziewczej Górze. Doskonały i zaskakujący debiut Martyny Bundy. Serdecznie polecam:)

PREMIERA 

26 PAŹDZIERNIKA 2017

 

 Tytuł: Nieczułość
Autor: Martyna Bunda 
Wydawnictwo: Wydawnictwo Literackie
Data wydania: 26 października 2017
ISBN: 9788308064276
Kategoria: literatura współczesna

,,DROGA DO DOMU" - YAA GYASI

Źródło

Afryka. XVIII wiek. Effia dorasta w afrykańskiej wiosce plemienia Fante. James Collins, gubernator Twierdzy Cape Coast, zauroczony urodą dziewczyny płaci ogromną sumę pieniędzy rodzinie i żeni się z Effi. Robi wszystko, by dziewczyna czuła się dobrze i była bezpieczna. Okazuje jej miłość i czułość, choć w Anglii od dziesięciu lat ma żonę i dwoje dzieci. Jest biały, ale jego serce pozostaje w Afryce. Esi wychowuje się w plemieniu Asante, ale zostaje porwana z wioski i trafia na statek wiozący czarnoskórych do Ameryki. Nigdy się nie uśmiecha od czasu tej podróży. Dzieci, wnuki, prawnuki tych dwóch kobiet, które nic nie wiedzią o sobie, wypełniają swoje przeznaczenie na dwóch kontynentach przez prawie trzysta lat.

Głównym wątkiem powieści jest niewolnictwo i dzieje dwóch rodzin wywodzących się od dwóch sióstr: Effi z plemienia Fante i Esi z plemienia Asante, które łączy kamienny naszyjnik przekazywany z pokolenia na pokolenie. James Collins zajmował się handlem niewolnikami. Współpracował z miejscowym wodzem, który ułatwiał dostęp do ludzi z innych plemion. Zanim załadowano czarnoskórych niewolników na statki przetrzymywano ich w lochach Twierdzy. W lochach trzymano kobiety i dzieci, takie same, jak nałożnice w domach białych mężczyzn pracujących przy załadunkach. Effia wiedziała, że lochy wypełniają ludzie i zwierzęta. ,,Ludzie, którzy mówili innym niż ona narzeczem, wzięci do niewoli podczas plemiennych wojen, ludzie, którzy zostali uprowadzeni."Jednak nie zastanawiała się dokąd są przewożeni, co się z nimi dzieje. Bardziej interesowało ją to, czy James po powrocie do niej myśli o tym, co dzieje się w lochach, czy prześladuje go wizja kobiet tam zamkniętych. Wódz plemienia Fante, Abeeku doprowadził do tego, że jego wioska przeszła do historii jako jeden z najważniejszych rynków handlu niewolnikami na całym Złotym Wybrzeżu. Esi swoje piętnaste urodziny spędziła w lochu Twierdzy. Została porwana przez ludzi z północy, którzy wyrwali ją z małżeńskiego łoża pod nieobecność męża, przebywającego na wojnie. Została uprowadzona z kilkoma innymi kobietami, które jednak nie przeżyły trudnych warunków. Kobiety, które płakały były bite przez żołnierzy do nieprzytomności.

Yaa Gyasi prezentuje losy rodzin na tle kolonizacji Afryki przez białych, mrocznych czasów niewolnictwa w Stanach Zjednoczonych i walki o równouprawnienie Afroamerykanów. Cobbe, ojciec Effi i Esi twierdził, że zespolenie czarnej kobiety i białego mężczyzny oznaczało też zespolenie dwóch rodzin. ,,Akt ten obejmował przodków i ich dzieje, ale również grzechy i klątwy. Dzieci były ucieleśnieniem tego związku i dźwigały wszystkie związane z tym ciężary." Niewolnictwo zespoliło Afrykę i Amerykę, dało jej nowe oblicze, ale dzieci zrodzone z tego związku wciąż walczą o własną tożsamość.

Bardzo pozytywnie zaskoczyła mnie ta powieść. Trudno uwierzyć, że ,,Droga do domu" to debiut literacki, a do tego młodej, dwudziestosiedmioletniej kobiety. Powieść jest dojrzała, ambitna, wciągająca, barwna, tętni afrykańskim kolorytem i pokazuje czym jest wolność, strata, brak matki,  poszukiwanie miłości, tęsknota i samotność pośród ludzi. Serdecznie polecam:)

Tytuł: Droga do domu
Autor: Yaa Gyasi
Tłumaczenie: Michał Ronikier
Wydawnictwo: Wydawnictwo Literackie
Tytuł oryginału: Homegoing
Data wydania: 14 czerwca 2017
ISBN: 9788308063637
Liczba stron: 412
Kategoria: literatura współczesna
Cytaty: str. 40,33

,,HOTEL VARSOVIE. KLĄTWA LUTNISTY" - SYLWIA ZIENTEK

Źródło

Sylwia Zientek – autorka powieści obyczajowych i historycznych. Absolwentka Wydziału Prawa na UW i Centrum Studiów Latynoamerykańskich. Debiutowała w 2012 roku powieścią ,,Złudzenia, nerwice i sonaty" nominowanej w 2013 roku Literackiej Nagrody Angelusa. Inne jej książki to: ,,Próżna", ,,Podróż w stronę czerwieni", ,,Miraże", ,,Kolonia Marusia". W maju 2017 roku ukazała się najnowsza książka autorki ,,Hotel Varsovie. Klątwa lutnisty. Tom 1."

Warszawa, XXI wiek. Dana Zmijewski przyjeżdża do Warszawy, by z pomocą młodego prawnika Janka odzyskać rodzinną kamienicę przy ulicy Długiej, w której niegdyś przez wieki mieścił się hotel, zniszczony jednak w czasie Powstania Warszawskiego. Polskie korzenie nie mają dla niej wielkiego znaczenia, gdyż wciąż nosi urazę do ojca Michała Szpakowskiego, który zaraz po jej narodzinach zostawił matkę samą w Sztokholmie i nie brał udziału w wychowaniu córki. Dana jest obywatelką świata, pisarką i przy okazji otrzymanego spadku postanawia lepiej poznać Warszawę. Nie ma pojęcia, jaką historię skrywają w sobie dawne mury hotelu.

Warszawa, XIX wiek. Eleonora Żmijewska, córka właściciela mieszczącego się przy ulicy Długiej hotelu, wiedzie spokojne życie w dostatnim domu. Dzieląc czas między przyjęcia, spacery po parku i pracę dobroczynną. Uwielbia muzykę i pięknie gra na fortepianie. Zawsze posłuszna woli ojca Jeremiego z drżeniem serca oczekuje na oświadczyny wskazanego przez niego kandydata do jej ręki. Jednak wraz z nagłym i niespodziewanym samobójstwem ojca pogodny świat Eleonory wali się w gruzy, a na jaw wychodzą różne rodzinne tajemnice. Hotel nachodzą kolejni wierzyciele i grozi mu bankructwo, a jest jedynym źródłem dochodów dla rodziny Żmijewskich. Lekkomyślny starszy brat Eleonory, Konstanty unika odpowiedzialności i woli zajmować się malarstwem i miłostkami zamiast rodzinną fortuną. Siostra Agnieszka wbrew woli rodziców wychodzi za mąż za aktora i występuje na scenie Teatru Rozmaitości, czym wywołuje skandal w rodzinie. Matka przerażona całą sytuacją wyjeżdża z Polski i tylko urodziwa, dobra, wyjątkowa Eleonora jest nadzieją na ocalenie wielowiekowego rodzinnego dziedzictwa.

Warszawa, XVII wiek. Lutnista Kapeli Królewskiej Laurenty Żmij marzy o prowadzeniu własnego zajazdu przy nowym warszawskim trakcie zwanym Długim. Jednak nękające miasto klęski i wielki pożar trwający trzy doby niszczący kamienicę, gdzie mieszkała rodzina powodują, że mężczyzna musi odłożyć swoje plany i zająć się odbudową domu. Po latach powraca do realizacji marzeń i buduje zajazd, który pomaga mu prowadzić piękna i charakterna Kalina Melcerówna, obdarzona niezwykłym talentem kulinarnym, młodsza przyrodnia siostra żony oraz brat Joachim. Bracia ulegają urokowi Kaliny i zaczynają między sobą rywalizować o jej względy, a jednocześnie zdają sobie sprawę, że nad ich rodem wisi klątwa...

Sylwia Zientek stworzyła gamę barwnych i niezwykle interesujących postaci, z którymi przenosiłam się na zmianę z jednej epoki do drugiej i z niesłabnącą ciekawością śledziłam ich poczynania. Każdy z bohaterów jest inny, ale tak samo charakterny, indywidualny, z krwi i kości. Szczególnie polubiłam Eleonorę Żmijewską i Kalinę, za to, że nie bały się dążyć do celu i dawały sobie radę  pomimo przewrotności losu.

Autorka bardzo naturalnie wplotła w akcję historię Warszawy kilku epok. Miasto stało się jednym z bohaterów. Barwny obraz Warszawy zachwyca malowniczością kamienic i kościołów na Starym Mieście, gęsto ustawionymi straganami na Rynku, okazałym Krakowskim Przedmieściem, urokliwością Ogrodu Saskiego za panowania Wazów, ale już w XIX wieku miasto zmienia swoje oblicze i na Starym Mieście znajdują się liczne domy schadzek, knajpy z tanią gorzałką, kamienice są odrapane, w podwórzach cuchnie, a wąskimi uliczkami krążą grupy żołnierzy w rosyjskich mundurach, które budzą strach. Współczesna Warszawa przedstawiona realistycznie, prawdziwie, taka jaka naprawdę jest.

,,Hotel Varsovie. Klątwa lutnisty" to wspaniała, niezwykle wciągająca, bogata i barwna opowieść o wielopokoleniowej rodzinie warszawskich hotelarzy, którzy dążą do realizacji swoich marzeń, namiętnie kochają i nienawidzą, spiskują i popełniają grzeszne uczynki, ulegają swoim pasjom i skrywają liczne rodzinne tajemnice, które autorka stopniowo odsłania przed czytelnikiem. Wspaniały język, malownicze opisy, interesująca historia i już nie mogę się doczekać kolejnej części. Polecam:)

 

 

Tytuł: Hotel Varsovie. Tom 1. Klątwa lutnisty 
Cykl: Hotel Varsovie, Tom 1
Autor: Sylwia Zientek
Wydawnictwo: W.A.B.
ISBN: 978-83-280-1487-9
Liczba stron: 656
Okładka: twarda
Kategoria: powieść obyczajowa, saga
Data wydania: 24 maja 2017 r.

,,HISTORIA PSZCZÓŁ" - MAJA LUNDE

Źródło

Maja Lunde to norweska pisarka, która za powieść ,,Historia pszczół" otrzymała Norweską Nagrodę Księgarzy. Książka odniosła wielki sukces na świecie, a dzięki Wydawnictwu Literackiemu, które zakupiło prawa do wydania książki w Polsce również możemy poznać tę znakomitą powieść.

Akcja powieści rozgrywa się na trzech płaszczyznach czasowych i w trzech miejscach na świecie.

Syczuan, 2098 rok. Tao wraz z kobietami i dziećmi pracuje od rana do nocy na wielkich polach dystryktów, gdzie ręcznie, za pomocą kurzych piór zapyla kwiaty na drzewach. Panuje głód i ludzie umierają masowo z wycieńczenia. Dzieci do ósmego roku życia uczą się podstawowych rzeczy, a później już tylko pracują swoimi małymi rączkami na polach. 

,,Ośmiolatki na polach, dzień po dniu, zesztywniałe drobne ciałka w koronach drzew. Pozbawione dzieciństwa takiego jakie miałam ja i moi rówieśnicy. My chodziliśmy do szkoły do piętnastego roku życia. A one? Takie nie-życie."

Syczuan był najbardziej zanieczyszczonym terenem, pszczoły zniknęły, gdyż stosowano za dużo oprysków. Rozpoczęto ręczne zapylanie kwiatów, które rozpowszechniło się po Zapaści. Ludzie w trudzie i całymi dniami pracują jak pszczoły. Tao dopiero wieczorem przez godzinę może cieszyć się obecnością trzyletniego synka Wei-Wena i porozmawiać z mężem Kuanem. Pewnego dnia Wei-Wen znika, a zrozpaczona Tao wyrusza do Pekinu, by go odnaleźć. Okolica jest wyludniona, niebezpieczna, niekontrolowana przez nikogo. To co odkrywa na miejscu jest przerażające.

Autumn Hill, Ohio, USA, 2007 rok. George hoduje pszczoły i ma nadzieję, że kiedyś rodzinny interes przejmie jego syn Tom, który uczy się w college`u. Tom jest zdolnym uczniem i nauczyciel angielskiego zachęca go do podjęcia studiów doktoranckich. Kto wtedy zajmie się farmą?

George planuje rozbudowę pszczelej farmy i nie przejmuje się za bardzo informacjami napływającymi z południa Stanów Zjednoczonych, gdzie masowo giną pszczoły i farmerzy tracą całe pasieki. Ma nadzieję, że do Ohio Colony Collapse Disorder nie dojdzie.

Maryville, Hertfordshire, Anglia, 1852 rok. William jest przyrodnikiem, prowadzi też mały sklep nasienny, by utrzymać liczną rodzinę-siedem córek, syna i żonę. Gdy zapada na niezdiagnozowaną chorobę pozbawiającą go sił, przypominającą depresję, rodzina popada w nędzę. W sklepie nie ma nasion, cebulek ani przypraw do sprzedaży, a William leży całymi dniami w łóżku. Rozmowa z synem Edmundem wyrywa go niespodziewanie z melancholii i przyrodnik odnajduje w sobie nową pasję-obserwację pszczół, budowanie uli i udoskonalanie ich konstrukcji. Ma nadzieje, że dzięki temu zdobędzie szacunek ludzi, wprowadzi nazwisko do książek historycznych, a gdy nowe ule zaczną być produkowane na masową skalę zdobędzie pieniądze na utrzymanie rodziny. Nie wie, że ktoś inny też prowadzi takie badania.

,,Historia pszczół" to opowieść o relacjach rodziców i dzieci. Każdy z rodziców ma swoje oczekiwania względem dzieci i nie zawsze są one zbieżne z planami potomków. Trudno zaakceptować rodzicom fakt, że dziecko dorasta i podąża własną drogą. 

Równolegle do dziejów rodzinnych autorka opowiada historię pszczół. Przypomina o pierwszych pracach badawczych Francoisa Hubera i Francoisa Burnena nad tymi pożytecznymi owadami, prezentuje zachowania i relacje owadów w ulu. Ul jest jak dom, a pszczoły są rodziną.

Maja Lunde zaakcentowała w książce problemy współczesnego świata i pokazała, jak ludzie poprzez swoją działalność niezgodną z naturą zaburzają delikatny ekosystem, co w konsekwencji prowadzi do globalnej katastrofy.

,,Historia pszczół" to znakomita saga, dystopia i moralitet w jednym. Czyta się błyskawicznie pomimo sporej objętości, ponad  pięćset stron. W tej opowieści znalazło się miejsce na codzienne życie, pasje, marzenia, utratę, desperację i smutek, ale też na nadzieję.

Fascynująca pszczela historia, którą warto poznać:)

Tytuł: Historia pszczół
Autor: Maja Lunde
Wydawnictwo Literackie
Wydanie: I
Przekład: Anna Marciniakówna
Oryginalny tytuł: Bienes Historie, roman
Data premiery: kwiecień 2016
Format: 130x205 mm
Formaty ebook: EPUB MOBI
Oprawa: twarda
Liczba stron: 520
ISBN: 978-83-08-06106-0
Cytaty: str. 13,233

POWRÓT DO MISSING - ABRAHAM VERGHESE

 

 Przez ostatni miesiąc w każdej wolnej chwili "zatapiałam się" w świecie stworzonym przez Abrahama Verghese na ponad 750 stronach powieści "Powrót do Missing".

Autor powieści jest profesorem teorii i praktyki na Wydziale Medycyny Uniwersytetu Stanford. Jego eseje i opowiadania były publikowane m.in. w "New Yorkerze", "New York Timesie" i "The Wall Street Journal". Urodził się w Etiopii, jego rodzice pochodzili z Indii i byli nauczycielami. Obecnie mieszka w Kalifornii. 

W 1994 r. opublikował debiutancką powieść pt. "My Own Country", która została bestsellerem i na jej podstawie nakręcono film.

W "Powrocie do Missing" poznajemy koleje życia bliźniaków jednojajowych Mariona i Shivy oraz ich bliskich. Podczas porodu zmarła ich matka Mary Joseph Praise, która była mniszką zakonu karmelitanek bosych z Madrasu. Ojciec, brytyjski chirurg Thomas Stone, nie mogąc znieść całej sytuacji porzucił bliźniaki i opuścił misyjny szpital w Addis Abebie.

Bliźniaki, które urodziły się zrośnięte ze sobą główkami zostały rozdzielone przez Hemę (ginekolog) i w zasadzie zaadoptowane przez nią i jej męża, również lekarza- Gosha.

Marion i Shiva otoczeni miłością przybranych rodziców dorastali na terenie szpitala Missing. Stopniowo obaj zaczęli fascynować się medycyną. Wybrali odrębne drogi ale cel osiągnęli ten sam. Marion w swoich rozmyślaniach stwierdził "On (Shiva) był rozpustnikiem, a ja niegdysiejszą dziewicą; on był geniuszem, który bez wysiłku przyswajał wiedzę, a ja zakuwałem po nocach, by osiągnąć ten sam poziom wiedzy co on; on-słynny chirurg przetok, ja-po prostu kolejny chirurg urazowy".

Niezwykła więź chłopców, która sprawiała, że byli oni prawie jednym organizmem i rozumieli się bez słów została zniszczona, gdy Shiva wykorzystał w beznamiętny sposób dziewczynę Genet, którą kochał Marion. Zdrada najbliższych pociągnęła za sobą ostatecznie tragiczne w skutkach wydarzenia. Marion znalazł się na wygnaniu w Ameryce.

Poznając kolejne losy Mariona i Genet miałam często ochotę krzyknąć "Ależ jesteś głupi! Nie widzisz jak ona postępuje?! " Wiadomo jednak, że miłość bywa ślepa...

"Powrót do Missing" to jakby saga o lekarzach. Wiele jest w niej szczegółów z sal operacyjnych, anatomii i historii medycyny, ale wszystko opisane w przystępny sposób i naturalnie wplecione w fabułę. Opisy Addisa Beby, Afryki, dworu cesarza Hajle Syllasje, dyktatora Mengystu oraz intryg pałacowych były zainspirowane książką "Cesarz" Ryszarda Kapuścińskiego.

Stylem pisarskim przypomina mi prozę Johna Irvinga i jak się na końcu książki dowiedziałam w "Podziękowaniach" pisarze są przyjaciółmi.

Powieść jest niesamowita, na bardzo długo pozostaje w pamięci. Czytając ją nie chciałam, aby się skończyła. Jest jak ulubiony serial, który wciąga nas i nie możemy się od niego oderwać:) Na pewno będę czytała inne powieści tego pisarza.

W książce jest wiele tzw. złotych myśli, ale zapiszę tylko jedną, która szczególnie utkwiła w mojej głowie: "Istnieje linia, po której przekroczeniu człowiek staje się nienaturalnie opanowany, ponieważ bezmiar jego smutku przerasta rozmiar jego złości".