,,BEZMIAR SŁAWY"-IRVING STONE

Bezmiar sławy autorstwa Irvinga Stone'a to niezwykła powieść biograficzna, która przenosi czytelnika w sam środek XIX-wiecznego świata sztuki, ukazując życie i twórczość Camille Pissarro. To nie tylko historia jednego artysty, lecz szeroki, barwny obraz epoki – pełnej przemian społecznych, artystycznych i obyczajowych.

Już od pierwszych stron uderza rozmach, z jakim Irving Stone odtwarza realia życia Pissarra. Śledzimy jego drogę od egzotycznej wyspy St. Thomas, przez Wenezuelę, aż po tętniący życiem Paryż. Autor z dużą wnikliwością pokazuje młodość bohatera – jego bunt wobec mieszczańskich wartości, niechęć do handlu i całkowite oddanie sztuce. To właśnie ta determinacja staje się osią całej powieści.

Szczególnie sugestywnie przedstawiony jest Paryż drugiej połowy XIX wieku–miasto przebudowywane przez Georges-Eugène Haussmanna na polecenie Napoleona III. Stone nie ogranicza się do opisów artystycznych–ukazuje również codzienne życie mieszkańców, ich warunki sanitarne, podziały społeczne i realia bytowe. Dzięki temu niemal słychać stukot kopyt na bruku i gwar ulic, koncerty z konserwatorium i bicie dzwonów z pięknego kościoła St. Germain-des-Pres. Czuć zapach ze sklepów mleczarskich i targów rybnych; widać uwijających się kucharzy i właścicieli restauracji serwujących zupę cebulową. Razem z bohaterami przeżywa się pierwsze wydanie Nędzników Victora Hugo, Kwiatów zła Baudelaire czy też podziwia występ uwielbianej Emmy Livry, królowej francuskiego baletu.

Jednym z największych atutów książki jest ukazanie środowiska artystycznego. Na kartach powieści pojawiają się takie postaci jak Claude Monet, Pierre-Auguste Renoir, Eduard Manet, Paul Cézanne czy Émile Zola. Stone sprawia, że przestają być jedynie nazwiskami znanymi z podręczników–stają się ludźmi z krwi i kości, zmagającymi się z biedą, odrzuceniem i brakiem uznania. Autor pokazuje jak artyści malują, toczą spory ideowe, zadręczają się swoimi przeróżnymi teoriami oraz przygotowują wystawy malarskie.

Szczególnie poruszający jest wątek życia rodzinnego Pissarra. Jego związek z Julie Vellay ukazuje ogrom poświęcenia i trudów codzienności–głód, brak stabilizacji, śmierć dzieci, ciągłe przeprowadzki. Autor nie idealizuje bohatera: pokazuje go jako człowieka pełnego pasji, ale też kogoś, kto naraża swoich bliskich na cierpienie w imię sztuki. Camille akceptuje fakt, że większość malarzy żyje na skraju nędzy, uważa że takie jest ich przeznaczenie, akceptuje to bez skarg czy dyskusji. Gorsza od biedy jest dla niego niemożność malowania, tworzenia i właśnie ta sprzeczność czyni postać Pissarra tak autentyczną i skłania do refleksji.

Irving Stone mistrzowsko oddaje również rozwój impresjonizmu–od buntu wobec akademickiego malarstwa po stopniowe zdobywanie uznania. Ukazuje kulisy powstawania nowego kierunku, trudności finansowe artystów, podejście opiekunów do młodych malarzy, grupowy wysiłek i wiarę  w to, że pewnego dnia pomiędzy romantyczną aurą Fonatainebleau a twardym  nieupiększonym realizmem powstanie świat ukazujący prawdę o człowieku i jego naturze, którą artyści przedstawią na obrazach.

Mimo licznych zalet, książka nie jest dla każdego. Jej objętość, szczegółowość oraz liczne dygresje mogą być męczące dla czytelników niezainteresowanych sztuką. Jednak dla miłośników malarstwa stanowi prawdziwą ucztę intelektualną i emocjonalną. Autor wplata w narrację informacje z zakresu historii, literatury, medycyny czy techniki malarskiej i trzeba przyznać, że pod tym względem książka jest ogromną skarbnicą wiedzy.

Bezmiar sławy to powieść wyjątkowa–bogata, wciągająca i pełna pasji. Irving Stone stworzył dzieło, które nie tylko opowiada o sztuce, ale pozwala ją poczuć. To książka, która inspiruje do dalszego poznawania świata malarstwa i jego twórców, a także skłania do refleksji nad ceną, jaką płaci się za realizację własnych marzeń. To było ciekawe doświadczenie literackie:)

WPISY POWIĄZANE: 

,,Opowieść o Darwinie"-Irving Stone

Tytuł: Bezmiar sławy. Powieść z życia Camille'a Pissarra

Autor: Irving Stone

Wydawnictwo: Muza

Kategoria: biografia, autobiografia, pamiętnik

Tytuł oryginału: Depths of glory

Data wydania: 2007-01-01

Data 1. wydania: 1985-01-01

Liczba stron: 800

ISBN: 978-83-7495-387-0

Tłumacz: Hanna Pawlikowska