Wszystkie posty spełniające kryteria zapytania maria rodziewiczówna, posortowane według trafności. Sortuj według daty Pokaż wszystkie posty
Wszystkie posty spełniające kryteria zapytania maria rodziewiczówna, posortowane według trafności. Sortuj według daty Pokaż wszystkie posty

piątek, 24 kwietnia 2026

,,MIĘDZY USTAMI A BRZEGIEM PUCHARU"-MARIA RODZIEWICZÓWNA

 



Powieść Marii Rodziewiczówny Między ustami a brzegiem pucharu to utwór, który z jednej strony wpisuje się w klasyczny schemat romansu przełomu XIX i XX wieku, z drugiej zaś podejmuje istotne tematy przemiany wewnętrznej, tożsamości oraz patriotyzmu. 

Fabuła koncentruje się wokół postaci hrabiego Wentzela Croy-Dülmena — młodego arystokraty, który początkowo jawi się jako człowiek próżny, lekkomyślny i pozbawiony głębszych wartości. Jego życie wypełniają przyjemności, salony i powierzchowne relacje. Co istotne, bohater wypiera się swojego polskiego pochodzenia, a nawet odnosi się do niego z pogardą. Ten rys charakterologiczny stanowi ważny punkt wyjścia dla dalszej przemiany. Kluczowym momentem powieści jest spotkanie z tajemniczą kobietą, które staje się impulsem do radykalnej zmiany. Pod wpływem uczucia Wentzel porzuca dotychczasowy styl życia, przenosi się na wieś i zaczyna funkcjonować jako odpowiedzialny gospodarz. Jego przemiana obejmuje nie tylko sferę osobistą, lecz także narodową — odkrywa w sobie polskość i zaczyna ją traktować jako powód do dumy. Pod względem fabularnym powieść nie zaskakuje — jej przebieg jest dość przewidywalny, a akcja rozwija się spokojnie, chwilami wręcz meandrycznie. Nie jest to utwór pełen napięcia czy dynamicznych zwrotów, raczej refleksyjna historia o dojrzewaniu i zmianie.

Motyw przemiany bohatera, choć nieco idealizowany i momentami mało wiarygodny psychologicznie, wpisuje się w konwencję literatury epoki. Rodziewiczówna pokazuje, że miłość ma moc kształtowania człowieka — nie tylko jego uczuć, ale i systemu wartości. Nie jest to jednak odkrycie nowe, raczej potwierdzenie znanej tezy, że uczucie może stać się siłą napędową do zmiany. Na uwagę zasługuje sposób przedstawienia relacji miłosnej. Autorka buduje ją powoli, z dużą subtelnością i nie ma tu gwałtownych wyznań czy dramatycznych zwrotów akcji — zamiast tego czytelnik otrzymuje spokojną, niemal kontemplacyjną opowieść o rodzącym się uczuciu.

Styl Rodziewiczówny jest charakterystyczny dla jej twórczości — elegancki, nieco archaiczny, momentami wymagający. Choć obecnie może sprawiać trudność, to jednocześnie buduje autentyczny klimat epoki i pozwala lepiej zanurzyć się w realiach przedstawionego świata. 

Między ustami a brzegiem pucharu to powieść, która mimo swoich schematów i przewidywalności potrafi oczarować klimatem, językiem i przesłaniem. To lektura przyjemna, nastrojowa, skłaniająca do refleksji nad własnymi wartościami i życiowymi wyborami. Nie jest to dzieło przełomowe, ale z pewnością warte uwagi — szczególnie dla miłośników klasycznej literatury obyczajowej.


WPISY POWIĄZANE: 

,,Straszny dziadunio"-Maria Rodziewiczówna

,,Błękitni"-Maria Rodziewiczówna

,,Klejnot"-Maria Rodziewiczówna

,,Dewajtis"-Maria Rodziewiczówna

,,Lato leśnych ludzi"-Maria Rodziewiczówna

,,Kądziel"-Maria Rodziewiczówna

,,Jerychonka"-Maria Rodziewiczówna



Tytuł: Między ustami a brzegiem pucharu
Autor: Maria Rodziewiczówna
Wydawnictwo: Wydawnictwo MG
Kategoria: literatura piękna
Data wydania: 2026-04-08
Data 1. wyd. pol.: 1986-01-01
Liczba stron: 240
ISBN: 9788382413588

sobota, 21 lutego 2026

,,STRASZNY DZIADUNIO "-MARIA RODZIEWICZÓWNA




Straszny dziadunio Marii Rodziewiczówny to powieść obyczajowa, która łączy w sobie humor, ciepło rodzinnej opowieści oraz charakterystyczny dla pisarki szacunek wobec tradycji i wartości patriotycznych. Choć tytuł sugeruje groźną i surową postać, książka szybko odsłania przed czytelnikiem znacznie bardziej złożony i wzruszający portret nie tylko tytułowego bohatera-Polikarpa Białopiotrowicza, właściciela majątku Tepeńce na Polesiu, ale też innych bohaterów-Hieronima oraz Alberta.

Centralną postacią utworu jest starszy mężczyzna – tytułowy straszny dziadunio – który w oczach młodszych członków rodziny jawi się początkowo jako osoba surowa, zasadnicza i wymagająca bezwzględnego posłuszeństwa. Jego sposób bycia budzi respekt, a czasem nawet lęk. Polikarp jest milionerem zachowującym się jak wschodni satrapa. Nie znosi najmniejszego oporu i wszystko musi zostać wykonane na jego komendę. Jednak wraz z rozwojem fabuły odkrywamy, że pod maską oschłości kryje się człowiek głęboko kochający swoich bliskich, kierujący się honorem, odpowiedzialnością i troską o przyszłość familii.

Rodziewiczówna z dużą wnikliwością psychologiczną pokazuje przemianę w postrzeganiu dziadunia przez wnuki. Autorka buduje napięcie nie poprzez dramatyczne zwroty akcji, lecz poprzez relacje międzyludzkie, dialogi i codzienne sytuacje. Dzięki temu powieść nabiera autentyczności i staje się bliska czytelnikowi. Silnie wybrzmiewa tu motyw wychowania w duchu patriotyzmu, pracy i szacunku do tradycji – wartości szczególnie istotnych w czasach, w których tworzyła autorka.

Język utworu jest przystępny, momentami stylizowany, ale pełen ciepła i subtelnego humoru. Rodziewiczówna umiejętnie łączy ton moralizatorski z lekką ironią, co sprawia, że książka nie przytłacza dydaktyzmem. Dużym atutem powieści jest także realistyczne przedstawienie życia ziemiańskiego oraz relacji rodzinnych opartych na autorytecie i wzajemnym szacunku.

Straszny dziadunio to książka, która – mimo upływu lat – pozostaje aktualna w swoim przesłaniu. Pokazuje, że surowość może wynikać z troski, a prawdziwy autorytet buduje się nie na strachu, lecz na konsekwencji i miłości. To lektura wartościowa zarówno dla młodszych, jak i starszych czytelników, skłaniająca do refleksji nad rolą rodziny, tradycji i odpowiedzialności za drugiego człowieka.



WPISY POWIĄZANE:




Tytuł: Straszny dziadunio
Autor: Maria Rodziewiczówna
Wydawnictwo: Wydawnictwo MG
Kategoria: literatura piękna
Data wydania: 2026-01-14
Data 1. wyd. pol.: 1972-01-01
Liczba stron: 140
ISBN: 9788382411706





piątek, 31 stycznia 2025

,,BŁĘKITNI"-MARIA RODZIEWICZÓWNA


Maria Rodziewiczówna w powieści Błękitni po raz kolejny udowadnia swój literacki kunszt, kreśląc historię pełną emocji, refleksji i nieoczywistych bohaterów. Błękitni to powieść, która przez pierwsze dwadzieścia stron wydaje się trochę zagmatwana, ale po tym nieudanym wstępie opowieść zaczyna już do końca wciągać, jest spójna, ukazuje w realny sposób świat polskiej arystokracji, jej upadku, mezaliansów i walki z konwenansami.

Głównym bohaterem powieści jest książę Leon Holszański – postać, która przechodzi niezwykłą przemianę. Początkowo wydaje się słabym, niemal pozbawionym charakteru człowiekiem, uwięzionym w świecie zimnych salonów i arystokratycznych reguł. Zachowuje smutną powagę, jest wymizerowany, niezainteresowany czymkolwiek, często jest zły i nadąsany. Bunt i niezadowolenie ukrywa pod maską uprzejmości. Nie znosi krytyki, gwałtownych zachowań, hałasów i zmuszania do jakiegokolwiek wysiłku. Jednak z biegiem fabuły jego postawa ulega stopniowej, a jednocześnie głębokiej metamorfozie. Przez trudne doświadczenia, wyzwania i starcia z własnym sumieniem, Leon staje się kimś więcej – człowiekiem honoru, silnym duchem i gotowym do poświęceń.

Na szczególną uwagę zasługują również postacie drugoplanowe, które nadają powieści wyjątkowej dynamiki. Jerzy Grzymała, prawdziwy mężczyzna z krwi i kości, wyróżnia się na tle pozbawionej wartości arystokracji, a jego niezłomność i poczucie sprawiedliwości czynią go jednym z najbardziej fascynujących bohaterów książki. Iza, siostra Leona, choć początkowo wydaje się być jedynie tłem dla innych postaci, okazuje się osobą o wielkim sercu i sprycie, dodając fabule nieoczekiwanej głębi. Bardzo pozytywnie zaskoczyła mnie przemiana tej kobiecej postaci. Iza podobnie jak Leon pod maską uśmiechów ukrywa młode pragnienia i dziewczęce marzenia o prawdziwej miłości. Wychowana w klasztorze, młoda panienka z głową pełną ideałów, nie za bardzo ma ochotę wyjść za mąż za hrabiego Maszkowskiego, którego wybrała jej apodyktyczna matka. 

Maria Rodziewiczówna mistrzowsko splata różnorodne wątki – od wciągających historii rodzinnych, przez dramatyczne losy rodów Sumoroków i Holszańskich, aż po refleksję nad upadkiem moralnym części wyższych sfer. Powieść porusza tematykę odpowiedzialności za własne życie, odwagi w podejmowaniu trudnych decyzji oraz tego, jak wielką rolę odgrywa w życiu człowieka dążenie do bycia lepszym.

Czytając Błękitnych, trudno nie ulec pięknemu językowi autorki. Malownicze opisy przyrody, subtelne dialogi i wnikliwe portrety psychologiczne sprawiają, że książka ma w sobie coś ponadczasowego. Choć została napisana ponad sto lat temu, jej przesłanie wciąż jest aktualne. To opowieść o miłości – zarówno tej romantycznej, jak i miłości do prawdy, godności i samego siebie. Ta opowieść, to coś więcej niż tylko romans i mezalians – to opowieść o dojrzewaniu, odkupieniu i przekraczaniu granic narzuconych przez pochodzenie.

Błękitni to powieść, która zmusza do zadumy nad ludzkimi przemianami. To książka dla tych, którzy cenią dobrze skonstruowaną historię, piękny język i bohaterów, którzy przechodzą autentyczne, głębokie przemiany. Polecam tę lekturę na zimowy wieczór:)


WPISY POWIĄZANE:

,,Klejnot"-Maria Rodziewiczówna

,,Dewajtis"-Maria Rodziewiczówna

,,Lato leśnych ludzi"-Maria Rodziewiczówna

,,Kądziel"-Maria Rodziewiczówna




Tytuł: Błękitni

Autor: Maria Rodziewiczówna

Wydawnictwo: Wydawnictwo MG

Cykl: Klasyka Literatury Kobiecej (tom 17)

Gatunek: literatura piękna

Data wydania: 2025-01-15

Data 1. wyd. pol.: 1989-01-01

Liczba stron: 256

ISBN: 9788382410938

poniedziałek, 22 kwietnia 2024

,,KLEJNOT"-MARIA RODZIEWICZÓWNA

 


Maria Rodziewiczówna zachwyciła mnie po raz pierwszy powieścią Lato leśnych ludzi, a po raz drugi książką Dewajtis, którą przeczytałam jednym tchem. Kiedy Wydawnictwo MG wydało kolejną powieść autorki-Klejnot-wiedziałam, że muszę poznać także tę opowieść.

W Klejnocie autorka snuje piękną opowieść o polskiej szlachcie starającej się o utrzymanie swoich majątków na Kresach Wschodnich. Maria Rodziewiczówna nawiązuje w tej powieści do doświadczeń z własnej przeszłości. W 1881 roku zaczęła zajmować się majątkiem po śmierci ojca i mierzyła się z długami, spłatami, ciężką pracą i mentalnością chłopstwa. Stała się babą na włościach i ostatnią właścicielką Hruszowej koło Brześcia aż do 1939 roku. Cechy osobowościowe, styl bycia, mentalności i zachowania Marii Rodziewiczówny można odnaleźć w bohaterkach powieści. Barbara z Horodyszcza, ładna, poważna, myśląca, ofiarnie pracująca i licząca tylko na własne siły kobieta, stara się utrzymać ojcowiznę, która coraz bardziej chyli się ku upadkowi. Po wielkiej fortunie, do której należał dwór, folwarki i las zostały ruiny, szpary w murach i dziurawe dachy, które należy załatać. Basia utrzymuje w czystości i porządku te resztki dawnej rodzinnej schedy, nad którą unosi się jakaś pleśń tradycji, rodowych tajemnic i smutku. Część osobowości i pragnień Marii Rodziewiczówny można dostrzec także w drugiej kobiecej bohaterce, którą jest Nika Zagrodzka. Nika i jej ojciec to przykład dorobkiewiczów, którzy nie rozumieją dawnego życia i zubożałej szlachty. Nika jest panną na wydaniu, niczego jej nie brakuje. Ma przesyt rozrywek, zbytków, wygód i bezczynności. Jest atrakcyjna, młoda, wesoła, zdrowa i ma smykałkę do wszystkiego co niekobiece. Nika to kobieta niezależna, emancypantka znająca swoją wartość. Maria Rodziewiczówna także stawiała na samodzielność w działaniu, mądre i stanowcze decyzje, pomoc ubogim i ratowanie polskości, a zewnętrznym wyrazem jej emancypacji były krótkie włosy i spodnie.

Ta złożona i wielowątkowa powieść nie jest zdominowana tylko przez kobiety, ale wśród licznych bohaterów wyróżniają się też mężczyźni. Jedną z charakternych postaci jest Szymon Łabędzki, mocny, odważny, spokojny i z wielkim zapałem spełniający swoją powinność leśniczy majątku Sokolnickich. Szymon mieszka w leśniczówce na skraju lasu dworskiego i pilnuje, by chłopi nie rozkradli majątku młodego Seweryna Sokolnickiego. Obowiązek ten jest nad wyraz ciężki i trudny, a rezultat wątpliwy, ale Szymon kieruje się w życiu zasadą wdzięczności i starodawnym poczuciem swojego szlachectwa po ojcu, więc bez buntu i wahań dba o włości Seweryna. Szymon jest leśniczym z zawodu i zamiłowania. Kocha puszczę i zwierzęta, jest zapalonym przyrodnikiem, a w borze czuje się lepiej niż wśród ludzi. Przyjaźni się z dziedzicem, z którym wspólnie uczył się w szkole, ale kryje się z tym przed ludźmi. Znajduje się w dwuznacznej pozycji społecznej, gdyż wywodzi się ze szlachty, ale pracuje nad utrzymaniem majątku kolegi, by utrzymać względny dobrobyt i spokój. Podwładni go nienawidzą, koledzy wyśmiewają, a młode szlachcianki pogardzają nim. Szymon stawia sobie za cel uszlachetnienie warstwy służącej i zgodne porozumienie dworu ze wsią. Po kilku latach upartej pracy w tym kierunku staje się wrogiem szlachty zaściankowej i urzędników sądowych oraz katem dla chłopów. Staje się obiektem nienawiści, złości i zemsty.

Klejnot to bardzo osobista powieść Marii Rodziewiczówny, która współcześnie jest trochę zapomniana, ale nadal aktualna, gdyż pokazuje ogromną siłę bohaterów, ich hart ducha i upartą walkę z przeciwnościami losu. Kładzie akcent na patriotyzm, obronę ziemi ojczystej i umiłowanie przyrody. Mądra, przenikliwa historia napisana pięknym językiem. Serdecznie polecam:)


WPISY POWIĄZANE:

,,Dewajtis"-Maria Rodziewiczówna

,,Lato leśnych ludzi"-Maria Rodziewiczówna



Tytuł: Klejnot

Autor: Maria Rodziewiczówna

Wydawnictwo: Wydawnictwo MG

Kategoria: literatura piękna

Data wydania: 2024-03-13

Liczba stron: 304

ISBN: 9788377799871

Cytaty kolejno: str. 80, 81

piątek, 25 kwietnia 2025

,,JERYCHONKA"-MARIA RODZIEWICZÓWNA


Po przeczytaniu Lata leśnych ludzi oraz Dewajtis zakochałam się w prozie Marii Rodziewiczówny i sięgam po kolejne powieści autorki bez zastanawiania się nad tym, czy warto, czy może lepiej sięgnąć po coś innego. Wiem, że warto:) Kilka dni temu skończyłam czytać Jerychonkę i chciałam podzielić się wrażeniami z lektury.

Do Krakowa powraca zdolna malarka Magda Domontówna, która zamierza poświęcić się pracy twórczej i doskonaleniu warsztatu malarskiego. Magda jest zdrową, szczerą, wesołą i skorą do śmiechu młodą kobietą, która ma wokół siebie grono znajomych i przyjaciół. Żyje w dostatku, a gdy ją porywa natchnienie twórcze, rzeczy ziemskie i ludzkie maleją w jej oczach i myślach. Do Krakowa powraca też przyjaciel Magdy, Filip Osiecki, malarz zakochany w zamężnej baronowej Faustanger, która wykorzystuje bez skrupułów zapatrzonego w nią mężczyznę. Piękna baronowa raz jest uosobieniem dobroci dla Filipa, a innym razem drwi z niego, szydzi, drażni i naciąga na kolejne drogie zakupy. Magda dodaje otuchy przyjacielowi, który jej się zwierza. Stara się zachęcić go do pracy, pobudzić do działania i tworzenia, by nie zaprzepaścił talentu, ale mimo pogody ducha, wytrwałości i dobrych intencji czuje, że może nie uratować przyjaciela od katastrofalnych w skutkach decyzji życiowych.

Fabuła w Jerychonce rozwija się według schematu często wykorzystywanego przez Marię Rodziewiczównę, gdzie dramatyczne zwroty akcji i wysiłki bohaterów koncentrują się wokół miłości, pracy i przemian duchowych. W postaciach odzwierciedlają się wartości moralne, patriotyzm i umiłowanie tradycji, a także charakteryzują się silnym poczuciem honoru, oddaniem rodzinie i przyjaciołom oraz wytrwałością w obliczu trudności. Postaci kobiece odznaczają się odwagą, mądrością i troską o innych, a bohaterowie męscy na ogół reprezentują siłę i patriotyzm. W jej twórczości bohaterowie przechodzą przemiany, ucząc się miłości, wybaczenia i poświęcenia. Miłość nie zawsze jest szczęśliwa, a każda podjęta decyzja ma wpływ na życie nie tylko jednej osoby.

Jerychonkę czyta się bardzo dobrze i szybko dzięki wciągającej fabule, wyrazistym bohaterom, pięknemu językowi i ponadczasowemu humorowi. Tę klasyczną powieść polecam przede wszystkim kobietom i miłośnikom twórczości Marii Rodziewiczówny.


WPISY POWIĄZANE:

,,Błękitni"-Maria Rodziewiczówna

,,Klejnot"-Maria Rodziewiczówna

,,Dewajtis"-Maria Rodziewiczówna

,,Lato leśnych ludzi"-Maria Rodziewiczówna

,,Kądziel"-Maria Rodziewiczówna



Tytuł: Jerychonka

Autor: Maria Rodziewiczówna

Wydawnictwo: Wydawnictwo MG

Cykl: Klasyka Literatury Kobiecej (tom 13)

Kategoria: literatura piękna

Data wydania: 2025-04-09

Data 1. wyd. pol.: 1957-01-01

Liczba stron: 240

ISBN: 9788382410990

Cytaty: str. 52

niedziela, 14 lipca 2024

,,KĄDZIEL"-MARIA RODZIEWICZÓWNA


Od jakiegoś czasu zagłębiam się w fikcję literacką stworzoną przez Marię Rodziewiczównę i poznaję jej kolejne powieści. W upalne lipcowe dni czytałam Kądziel, która pełna jest kobiecych bohaterek.

Cała akcja powieści krąży wokół Taidy Skaraszewskiej samotnie zarządzającej majątkiem ziemskim i wychowującej dwóch synów po śmierci męża. Taida wychowywała się w biedzie i ciężko pracowała przez całe życie, a trudne doświadczenia sprawiły, że jej serce stwardniało i wykształcił się u niej despotyczny charakter. Nie toleruje słabości, próżniactwa, a praca jest jej celem życiowym. Niewiele osób odwiedza ją w Rudzie, gdyż prawie każdy słyszy od niej kazanie i gorzką prawdę prosto w oczy. Taida przez długie lata doświadczeń nabiera mądrości życiowej i uczy się cierpliwości. W trudach życia wspiera ją przez wiele lat niezamężna siostra Jadwiga, nazywana przez wszystkich Dysią. Cichutka, łagodna, skrzętna, pracowita i troskliwa kobieta, która pomaga w majątku, prowadzi szpitalik dla okolicznych mieszkańców i jest niezastąpioną powiernicą oraz pocieszycielką dla siostrzeńców. Dysia nigdy nie robi wokół siebie zamieszania, a każdemu stara się pomóc i ulżyć w niedoli. Młodszą bohaterką powieści jest Stasia, córka kuzynki Taidy. Stasia w dzieciństwie jest samolubna, nieokiełznana, szalona, a do tego bardzo zdolna i ambitna. Wypowiada posłuszeństwo wszelkim prawom, zwyczajom i formom. Czyta najskrytsze dzieła, wygłasza rewolucyjne poglądy i emancypuje się. Nie jest ładna, ale urzeka charakterem i inteligencją. W wieku siedemnastu lat Stasia nie zamierza przestrzegać tradycji i obyczajów, a wszystkie rady matki i ciotki uważa za anachronizmy, bo dlaczego kobiecie nie wypada się uczyć, nie wypada jeździć konno i chodzić na polowania? Dlaczego kobieta nie może wybrać sobie zawodu i wyprowadzić się z domu rodzicielskiego? Dlaczego nie wypada ściąć warkoczy, zrzucić gorsetu, palić tytoniu i mieć swój indywidualny charakter? Stasia jest dumna, zacięta, woli zmarnieć niż prosić o pomoc, a poprzez bunt, pokonywanie przeszkód dnia codziennego i oporów otoczenia zmierza do obranego celu. Są w tej powieści także inne kobiece postacie oraz dwóch bohaterów męskich w osobach synów Taidy. Starszy Włodzio jest rozmowny, uprzejmy, wesoły, żartobliwy i lubi czytać książki. Młodszy Kazio jest skryty, zacięty, dziki i nieufny przy nieznajomych, lubi pomagać w polu, polować, łowić ryby i jeździć konno. Życie tych wszystkich postaci zazębia się, przenika i wspólnie kreuje ziemską podróż.

Kądziel to niewielkich rozmiarów powieść, która przedstawia całą galerię kobiecych postaci starających się żyć według własnych zasad i przekonań. Jedne hołdują tradycjom i patriotyzmowi, inne popierają feminizm i ciężką pracę. Nie brakuje w tej książce przyjaźni, miłości i zwykłej codzienności, a choć pewne sprawy już trącą myszką, to jednak warto przeczytać tę powieść Marii Rodziewiczówny:)


WPISY POWIĄZANE:

,,Lato leśnych ludzi"-Maria Rodziewiczówna

,,Dewajtis"-Maria Rodziewiczówna

,,Klejnot"-Maria Rodziewiczówna



Tytuł: Kądziel

Autor: Maria Rodziewiczówna

Wydawnictwo: Wydawnictwo MG

Cykl: Klasyka Literatury Kobiecej (tom 8)

Kategoria: literatura piękna

Data wydania: 2024-06-20

Data 1. wyd. pol.: 1939-01-01

Liczba stron: 176

ISBN: 9788382410235

czwartek, 26 października 2023

,,DEWAJTIS"-MARIA RODZIEWICZÓWNA

 



A Dewajtis szumiał. Wśród liści młodych szemrało tchnienie bogini czarodziejki, a wokoło dęby-wnuki kłaniały mu się pokornie, a gdzieniegdzie srebrna brzoza zaglądała trwożnie ku polance…

Widły Dubissy i Ejni, stary żmudzki kraj pełen świętych dębów, węży i bursztynu. Na łożu śmierci stary Czertwan dzieli majątek pomiędzy dzieci. Najlepsze ziemie otrzymują dzieci z drugiego małżeństwa, a najstarszy syn Marek, z pierwszego małżeństwa, dziedziczy po matce opuszczoną zagrodę w Sandwilach i Dewajtę. Dodatkowo ma zagospodarować majątek Poświcie, należący do zaginionego przyjaciela ojca, Kazimierza Orwida. Marek posłuszny woli ojca wyjeżdża do Poświcia spełnić obowiązek, choć jest to sprzeczne z jego osobistymi planami. Zdaje sobie sprawę, że opiekując się obcym majątkiem może zaprzepaścić swój spadek po matce, stracić zdrowie i młodość, gdyż nie wiadomo kiedy odnajdą się potomkowie Orwida, by mógł im przekazać majątek. Pomimo tego dotrzymuje słowa danego ojcu i z wielkim zaangażowaniem podejmuje się utrzymania powierzonego mu majątku w jak najlepszym stanie. 

Jestem pod dużym wrażeniem kreacji głównego bohatera, dwudziestoośmioletniego Marka Czertwana, który nie ma łatwego życia, ale nie poddaje się i dąży do osiągnięcia zamierzonych celów. W wieku ośmiu lat traci matkę, jedyną opiekunkę okazującą mu serce. Zakańcza epokę dzieciństwa i staje się niewolnikiem w Skomontach, gdzie nastają czasy nowej pani i delikatnych paniątek. Dwadzieścia lat pracy wlecze się dla niego powoli, ciężko i mozolnie, a kiedy umiera ojciec nastają jeszcze bardziej wymagające czasy. Marek-sierota, którą wszyscy zostawili i skrzywdzili, uczciwie pracuje, nikogo nie krzywdzi, nie przeklina, ale uparcie dąży do utrzymania ukochanej ziemi.  Małomówny, dobry, cierpliwy Marek pracą i skrzętnością zaczyna prześcigać ojca, rodzice stawiają go za wzór dla synów i proszą o takiego męża dla córek. Mrukliwy i flegmatyczny mężczyzna zaczyna okazywać radość dopiero na wieść, że są potomkowie Kazimierza Orwida i będzie mógł im przekazać Poświcie. Los jednak naigrywa się z jego oporu, z dumy i zaciętości. Marek zaczyna cierpieć jak potępieniec i z dnia na dzień traci z oczu wyznaczone cele. Los rzuca go na mękę i gorycz, miesza ból z rozkoszą i po raz kolejny wystawia na próbę. 

Dewajtis Marii Rodziewiczówny to wyjątkowo piękna opowieść o miłości do ojczyzny, do ziemi, do Boga i do przyrody. Napisana pięknym językiem, wciągająca kresowym klimatem i wyrazistymi emocjami. Wspaniała klasyczna polska powieść chwytająca za serce. Polecam na jesienny wieczór:)


WPISY POWIĄZANE:




Tytuł: Dewajtis
Autor: Maria Rodziewiczówna
Wydawnictwo: Wydawnictwo MG
Kategoria: literatura piękna
Data wydania: 2023-09-27
Data 1. wyd. pol.: 2023-09-27
Liczba stron: 272
ISBN: 9788377799321
Cytaty: str. 88

środa, 1 czerwca 2016

,,LATO LEŚNYCH LUDZI" - MARIA RODZIEWICZÓWNA


Źródło

,,Bór, deszczem skąpany jak czar był cudny. Stawali chwilami i brali w siebie piękno wiosennego rozkwitu oczami, uszami, całą piersią i byli skupieni majestatem arcydzieł. Wreszcie zatrzymali się nad strugą graniczną. Od zachodzącego słońca paliła się toń, jak roztopione złoto, daleko, długo."

Trzech przyjaciół spędza lato w puszczy. Najstarszy z nich-Rosomak-przemyślny, szybki w działaniu, dążący do wyznaczonego celu, obeznany i zżyty z przyrodą posiadał ziemię z bagnami, lasami i małymi rzeczułkami, na której postawił samotną chatę. ,,Dzikie wino i róże pokryły ściany, chata się stopiła, wrosła w okalający ją szczelnie las"  i dawała schronienie mężczyznom.
Pantera-szybki, silny, zwinny, drapieżny i dziki też miał leśną duszę, rozumiał bór, wodę i pole. Żuraw-łagodny, dobry, marzycielski, pracowity cieszył się leśnym życiem i nie mógł się doczekać końca zimy, by zrzucić miejskie ubranie i udać się do chatki w lesie. Towarzyszy im młody siostrzeniec Rosomaka, który ma się uleczyć w głuszy z miłości do starszej od siebie  kobiety.

Mężczyźni żyją w symbiozie z naturą. Uprawiają warzywa na wykarczowanym poletku, łowią ryby na jeziorze, łapią raki, chodzą po lesie, zajmują się zwierzętami, obserwują ptaki, ssaki i pszczoły. Doskonale znają otoczenie, leśne ścieżki, drzewom nadają imiona, rozpoznają głosy ptaków i kolekcjonują ich jaja. Leśni ludzie obcują z przyrodą w ciszy, bez gwałtownych ruchów, hałasu i płoszenia zwierzyny. Stronią od życia w mieście i wiadomości ze świata. Ciekawsze jest dla nich to, czy pszczoły wychowają matkę z czerwiu, czy dudek zajmie skrzynkę, czy znajdą gniazdo bąka lub remiza. Wolą podpatrywać wilgi, cieciorkę wysiadującą jaja, cyrankę w gnieździe lub czeczotę na brzozie.

Maria Rodziewiczówna pokazała nie tylko piękno przyrody w swojej powieści, ale także jej wpływ na psychikę człowieka. Młody Coto początkowo przerażony życiem w puszczy, nieporadny, dziwiący się wszystkiemu pod wpływem opieki i edukacji starszych towarzyszy zdobywa leśne doświadczenie, otwierają mu się oczy, uszy i zaczyna czuć w sobie leśną duszę. 

Powieść ,,Lato leśnych ludzi" została wydana w 1920 roku i język momentami jest niezrozumiały, na szczęście dotyczy to tylko pojedynczych wyrazów. Początkowo styl jest nieco napuszony, ale szybko przyzwyczaiłam się do niego i doceniłam przy pięknych opisach przyrody, których w tekście jest dużo. Akcja toczy się wolno, sennie, jakbyśmy leżeli na trawie i obserwowali wolno przesuwające się obłoki na niebie, ale bezruch jest złudzeniem, bo pomimo ciszy wokół toczy się życie maleńkich stworzeń.

,,Lato leśnych ludzi" to klimatyczna powieść wypełniona piękną przyrodą, zapachem puszczy, trelem ptaków, rechotem żab, a także tradycjami puszczańskimi i życiem zgodnie z rytmem natury. Kto czuje w sobie ducha leśnych ludzi powinien tę książkę jak najszybciej przeczytać:)




Tytuł: Lato leśnych ludzi
Autor: Maria Rodziewiczówna

Wydawnictwo: Wydawnictwo MG
Data wydania:13 kwietnia 2016
ISBN: 9788377793466
Liczba stron: 256
Kategoria: Literatura piękna

Cytaty: str. 81,10