Straszny dziadunio Marii Rodziewiczówny to powieść obyczajowa, która łączy w sobie humor, ciepło rodzinnej opowieści oraz charakterystyczny dla pisarki szacunek wobec tradycji i wartości patriotycznych. Choć tytuł sugeruje groźną i surową postać, książka szybko odsłania przed czytelnikiem znacznie bardziej złożony i wzruszający portret nie tylko tytułowego bohatera-Polikarpa Białopiotrowicza, właściciela majątku Tepeńce na Polesiu, ale też innych bohaterów-Hieronima oraz Alberta.
Centralną postacią utworu jest starszy mężczyzna – tytułowy straszny dziadunio – który w oczach młodszych członków rodziny jawi się początkowo jako osoba surowa, zasadnicza i wymagająca bezwzględnego posłuszeństwa. Jego sposób bycia budzi respekt, a czasem nawet lęk. Polikarp jest milionerem zachowującym się jak wschodni satrapa. Nie znosi najmniejszego oporu i wszystko musi zostać wykonane na jego komendę. Jednak wraz z rozwojem fabuły odkrywamy, że pod maską oschłości kryje się człowiek głęboko kochający swoich bliskich, kierujący się honorem, odpowiedzialnością i troską o przyszłość familii.
Rodziewiczówna z dużą wnikliwością psychologiczną pokazuje przemianę w postrzeganiu dziadunia przez wnuki. Autorka buduje napięcie nie poprzez dramatyczne zwroty akcji, lecz poprzez relacje międzyludzkie, dialogi i codzienne sytuacje. Dzięki temu powieść nabiera autentyczności i staje się bliska czytelnikowi. Silnie wybrzmiewa tu motyw wychowania w duchu patriotyzmu, pracy i szacunku do tradycji – wartości szczególnie istotnych w czasach, w których tworzyła autorka.
Język utworu jest przystępny, momentami stylizowany, ale pełen ciepła i subtelnego humoru. Rodziewiczówna umiejętnie łączy ton moralizatorski z lekką ironią, co sprawia, że książka nie przytłacza dydaktyzmem. Dużym atutem powieści jest także realistyczne przedstawienie życia ziemiańskiego oraz relacji rodzinnych opartych na autorytecie i wzajemnym szacunku.
Straszny dziadunio to książka, która – mimo upływu lat – pozostaje aktualna w swoim przesłaniu. Pokazuje, że surowość może wynikać z troski, a prawdziwy autorytet buduje się nie na strachu, lecz na konsekwencji i miłości. To lektura wartościowa zarówno dla młodszych, jak i starszych czytelników, skłaniająca do refleksji nad rolą rodziny, tradycji i odpowiedzialności za drugiego człowieka.
WPISY POWIĄZANE:
Tytuł: Straszny dziadunio
Autor: Maria Rodziewiczówna
Wydawnictwo: Wydawnictwo MG
Kategoria: literatura piękna
Data wydania: 2026-01-14
Data 1. wyd. pol.: 1972-01-01
Liczba stron: 140
ISBN: 9788382411706
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz