czwartek, 22 września 2016

,,ZANIM" - KATARZYNA ZYSKOWSKA-IGNACIAK


Źródło

Od dawna chciałam poznać twórczość Katarzyny Zyskowskiej-Ignaciak, więc kiedy zobaczyłam jej najnowszą powieść ,,Zanim" nie zastanawiałam się ani przez chwilę. 

1886 rok. Osiemnastoletnia Maria Skłodowska wyrusza pociągiem z Warszawy do majątku w dalekich Szczukach, gdzie ma pracować jako wiejska nauczycielka. Zmuszona jest opuścić przytulne mieszkanie na Nowolipkach, ojca, rodzeństwo i znajomy świat z powodów materialnych. Ojciec zainwestował cały kapitał w interes, który się nie udał, a przez to nie było go już stać na kształcenie córek. Mania jest pełna obaw i zastanawia się, jak będzie jej się pracowało w dworze bogatego Juliusza Żórawskiego, który jest zarządcą dóbr hrabiego Ludwika Krasińskiego. Wraz z przyjęciem posady wejdzie w intymny, domowy świat obcej rodziny, będzie musiała zaakceptować jej zasady, a przez to w pewnym stopniu zmuszona będzie częściowo zatracić własną suwerenność. Mania boi się, że na głuchej prowincji nikt nie zrozumie emancypantki ceniącej sobie pragmatyczną ideę pozytywizmu i hołdującej kultowi nauki. Spełnienie marzenia o studiach w Paryżu warte jest jednak poświęcenia. Młodziutka Maria nawet nie przypuszcza, że spotka tam pierwszą, płomienną miłość.

Powieść ,,Zanim" została osnuta na prawdziwych wydarzeniach przyszłej noblistki Marii Skłodowskiej-Curie, ale stanowi formę zbeletryzowaną i obejmuje lata jej życia w Polsce, zanim  w wieku dwudziestu czterech lat wyjechała do Paryża. Poznajemy losy całej licznej rodziny. Mania bardzo wcześnie straciła ukochaną mamę, która zmarła na gruźlicę. Śmierć najbliższej, najukochańszej, najważniejszej osoby w jej życiu zamknęła bezpowrotnie okres jej niewinności.

Autorka przepięknie odmalowała prowincjonalny świat Szczuk i Krasnego nad rzeczką Węgierką, gdzie niby wszystko jest takie monotonne, codzienne, a jednocześnie piękne w swojej malowniczości i prostocie, następujących po sobie porach roku.
,,Mróz i śnieg. Kilka cieplejszych dni i znowu przychodzi zadymka, która grubym kożuchem pokrywa ledwie przejezdne drogi. Świat dla mieszkańców Szczuk kończy sie tam, gdzie biała kreska widnokręgu zlewa się z popielatym niebem. Dach dworu okrywa urocza śnieżna czapa, którą u podstawy zdobią długie sople lodu, połyskujące niczym szlachetne kamienie."

Rola nauczycielki w pańskim domu nie pozwala Mani na spontaniczność i bycie w pełni sobą. Jeździ w każdą niedzielę z Żórawskimi na mszę do Krasnego choć w Warszawie nie robiła tego od lat. Chlebodawcy zaakceptowali fakt, że stroni od towarzystwa i przyjęć. Milczeniem przyjęli jej krótkie włosy, a zainteresowanie nauką uznali za dziwactwo, odmienności w wierze jednak by nie uznali.
Mania zyskuje szacunek prostych ludzi, bo traktuje ich po ludzku. W wolnym czasie uczy wiejskie dzieci, naraża się dla nich, a jednocześnie nie oczekuje poklasku.

Pierwsza miłość Mani i Kazimierza ukryta jest przed wzrokiem niepożądanych osób. Znaczą ją suszone kwiaty w stronicach książek, zniewalający zapach między bielizną w komodzie.
,,Nikt nie wie, że w upalne noce dom wypełniają rozmarzone westchnienia, że bezsenność na stałe zamieszkała w dwóch pokojach na piętrze, gdzie ściany goreją nie tylko od upału, lecz także od niewypowiedzianych, zatrzymanych na ustach wyznań."
Miłość jest burzliwa, świeża, upaja swoim zapachem, ale jest ... niemożliwa.

,,Zanim" Katarzyny Zyskowskiej-Ignaciak to piękna, malownicza i niezwykła opowieść o młodziutkiej, ambitnej i wybitnie uzdolnionej dziewczynie, która została laureatką dwóch Nagród Nobla i pierwszą kobietą profesor. To historia, która urzeka i absolutnie warta jest poznania:)




Tytuł: Zanim
Autor: Katarzyna Zyskowska-Ignaciak

Wydawnictwo: Wydawnictwo MG
Data wydania:14 września 2016
ISBN: 9788377792889
Liczba stron: 336
Kategoria: biografia/autobiografia/pamiętnik

Cytaty str.: 108,214